Bir toplumun gelişmişlik düzeyi ile o toplumun felsefe tarihi arasında ciddi bir ilişki olduğu bilinmektedir. Demek ki bir toplumda felsefenin toplumu geliştirmek gibi katkıları da bulunmaktadır. Bu yazıda felsefenin topluma katkıları nelerdir görmeye çalışacağız. Bu katkıları sayısal olarak ölçmek mümkün değilse de dolaylı olarak tespit etmek mümkündür.

Felsefenin toplumsal katkılarına geçmeden önce toplumun bireylerden oluşan bir yapı olduğunu hatırlatalım. Birey geliştikçe toplum da doğal olarak gelişecektir. Daha önce felsefenin bireye katkıları üzerinde durmuştuk. Bireylere tek tek katkı yapan bir şey topluma da katkı yapması kaçınılmazdır.

Felsefenin Topluma Katkıları Maddeler Halinde

Felsefe ve toplum ilişkisini detaylı ele almadan önce dilerseniz maddeler halinde felsefenin topluma katkılarına değinelim.

Felsefenin topluma katkılarını maddeler halinde şöyle sıralayabiliriz:

• Toplumdaki bireyleri geliştirerek toplumun ortalamasını yükseltir.
• Toplumu bir arada tutan hoşgörünün gelişmesini sağlar.
• Bilgi ve bilimin bir toplumun ortak değeri haline gelmesine olanak sağlar.
• Sorgulayan, araştıran ve doğruya yönelen bir tolumun oluşmasına katkı sağlar.
• Fikir hürriyeti, ifade hürriyeti, özgürlük gibi değerlerin toplumda benimsenmesine yol açar.
• Toplumun geçmişle bağ kurmasını sağlar.
• Toplumun geleceğe güvenle bakmasını sağlar.
• Toplumu değişime hazırlar.
• Kültür ve sanatın toplum içerisinde gelişmesini sağlar.

Bu maddeleri çoğaltmak mümkündür. Ancak genel birkaç başlıkta toplamak istersek yukarıda saydıklarımız yeterli olacaktır.

Felsefe ve Toplum İlişkisi

Felsefe doğası gereği bireysel bir eylemdir. Çünkü felsefeyi oluşturan etmen bizzat insanın zihnidir. İnsan zihninde doğan felsefe ifade gücüyle açığa çıkar ve topluma etki eden bir hal alır. Toplumları yönlendiren düşüncülerin doğuş aşamasına gidersek felsefeyi görürüz.

Filozoflar bireysel eylemle yaptıkları felsefede toplumsal sorunlarla son derece fazla ilgilenmişlerdir. İyi düzen nasıl olmalıdır, insanlar birlikte nasıl yaşar, devletin görevi ne olmalıdır gibi toplumu ilgilendiren konular aslında felsefenin en yaygın konularıdır. Bu bakımdan felsefe sadece bireylerin değil, toplumların sorunlara da çözüm yolları üretmiştir.

Toplumu ilgilendiren sanat, kültür, bilim ve siyaset alanlarının tamamı felsefeyle son derece iç içedir. Basit bir örnek verirsek felsefi bir düşünce olarak ortaya çıkan komünizm zamanla bir ideoloji olmuş ve siyasetteki yansımasıyla 20. yüzyıla damga vurmuştur. Bu fikir akımının etkilemediği toplum kalmamıştır.

Yine bilimin gelişine baktığımız zaman her bilimsel çalışmayı tetikleyen şeyin bir felsefi problem olduğunu görmekteyiz.

İnsanların toplum halinde yaşaması dahi felsefi bir düşüncenin sonucudur. Filozofların zihninde başlayan ideal düzen arayışları zamanla yaşadığımız sosyal düzeni dönüştürmüş ve bugünkü toplumları ortaya çıkarmıştır.

Bütün bunlardan yola çıkarsak felsefe toplumun bir parçasıdır ve felsefe olmadan toplumlar oluşamaz. Dolayısıyla felsefe toplum için vazgeçilemez bir değerdir.

Felsefenin Topluma Zararları Var Mıdır? Varsa Nelerdir?

Felsefenin birey ve topluma kazandırdığı niteliklerden bahsettik. Çok sık sorulan sorulardan biri de felsefenin topluma zarar verip vermemesi meselesidir. Bu konuda bir görüş felsefenin asla zarar veremeyeceği yönündeyken bir görüş de felsefenin zararlı olduğu yönündedir. Bu iki görüş de eksiktir.

Felsefe topluma zararlı bir şey değildir. Aslında felsefeyi zararlı veya yararlı diye nitelemek de her zaman yerinde değildir. Çünkü felsefe düşünsel bir eylemdir. İnsan düşünmeden var olamayacağına göre felsefesiz de hem birey hem toplum eksik kalacaktır.

İşin diğer bir yönü ise filozofların düşüncelerinin toplumlara zarar verip vermeyeceğidir. Filozoflar birer insandır. Fikirleri de özneldir. Dolayısıyla bu öznel görüşler mutlak doğrular değildir. Yanlış bir fikir popüler olup toplumsal yaşama dahil olursa elbette zarar verebilir. Örneğin ırkçı görüşler zamanla yaygınlaşıp büyük problemlere yol açabilmiştir.

Her toplum kendi filozoflarının kalitesinden öyle ya da böyle etkilenmektedir. Ayrıca evrensel dünyada başka toplumda çıkan filozofların etkisi de görülmektedir.

Yapılması gereken şey insanları ilerleten ve insanlığın genel faydasına olan yaklaşımları ön plana çıkarmak olacaktır.

Felsefe elbette durduk yere ortaya çıkmadı. İnsanoğlu felsefeye ihtiyaç duydu ve bu ihtiyacı gidermek için felsefe ortaya çıktı. Felsefe bireye ve topluma çeşitli katkılar yaparak bir boşluğu doldurmaktadır. Bu yazıda felsefenin bireye katkıları nelerdir buna değineceğiz.

Felsefe zihinsel bir etkinlik olduğu için bireye katkıları da başta zihinseldir. Ancak zihinsel gelişimin yansımalarını bireyde ve toplumda görebilmekteyiz. Bu nedenledir ki felsefenin geliştiği toplumlar birçok açıdan önde olan toplumlardır. Medeniyetin doğuşu ve felsefenin gelişimi de paralellik göstermektedir.

Felsefenin Bireye Temel Katkıları

Felsefenin bireye katkıları maddeler halinde şöyle sıralanabilir:

• Bireyin hayatı ve varlığı anlamlandırmasını sağlar.
• Bireyin merak duygusuna çözüm alternatifleri sunar.
• Bireyin mantıksal çıkarımlar yapmasını kolaylaştırır.
• Bireyin analiz kabiliyetini geliştirir.
• Bireyin problem çözme yeteneğini geliştirir.
• Sorgulamayı ve farklı açılardan bakabilmeyi öğretir.
• Kişinin kendine has bağımsız bir birey olmasını kolaylaştırır.
• Bireye doğayı ve çevresini tanıma imkanı sunar.
• İnsanın geçmişle ve geçmişteki fikirlerle bağ kurmasını sağlar.

Bireysel katkılar bir araya geldiği zaman toplumsal faydaları oluşturur. Çünkü toplum bireylerin bir bütünüdür ve bireylerin taşıdığı özellikler toplumda ortaya çıkmaktadır

Felsefe Fayda İçin Mi Yapılır?

Felsefenin bireysel ve toplumsal faydaları elbette vardır. Yukarıda da değindiğimiz gibi felsefe bir ihtiyaçtan doğmuştur. Bu ihtiyacın birçok yönü vardır. İnsanın çevresini merak etmesi, yaşamının anlamını sorması, kendini tanımak istemesi gibi birçok sebep felsefenin doğuşunda etkili olmuştur.

Ancak felsefi düşünce sıradan düşünceden farklı bir özellik göstermektedir. Felsefi düşünce varlığın anlamı gibi büyük sorular sormaktadır. Felsefe sorulan birçok sorunun ise nesnel net bir cevabı bulunmamaktadır. Felsefede soyut ve somut konulara değin sınırsız soru sormak vardır.

Durum böyle olduğunda felsefenin fayda elde etmek için değil de bir zorunluluk sonucu yapıldığı ortaya çıkmaktadır. Elbette sonuçları itibariyle düşünüldüğünde felsefenin çeşitli faydalarını ortaya koymak mümkündür. Ancak sonuçları itibariyle değil de felsefenin doğuşu itibariyle değerlendirsek farklı bir sonuca ulaşabiliriz.

Felsefeyi insanda var olan merak ve anlamlandırma duygusunun kaçınılmaz bir sonucu olarak yorumlayabiliriz. Hayvanlar ve diğer canlılarda böyle duygular olmadığı için bu canlılarda felsefe de yoktur.

Felsefe yaşadığımız modern dünyayı şekillendiren ana unsurlardan biridir. Düşünce tarihi çok parlak filozoflar tarafından şekillendirilmiştir. Bu sürecin nasıl başladığı tam bilinmemekle birlikte felsefenin doğuşuna neler etki etmiş olabilir diye akıl yürütebilmekteyiz. Bu yazıda felsefenin doğuşunda etkili olan faktörler üzerinde duracağız.

Dünyada ortaya çıkmış  ve yaygınlaşmayı başarabilmiş her şey bir ihtiyaca yönelik ortaya çıkmıştır. Bir ihtiyacı karşılamayan kavramlar ise zamanla yok olup gitmişlerdir. Felsefenin tarih boyunca var olması onun insanda yer alan önemli bir ihtiyacı karşıladığını göstermektedir.

Felsefenin Doğulunda Etkili Olan Etmenler

Soru sormak ve merak etmek her insanın doğasında vardır. Ancak felsefi soru sorma ve felsefe yapmak için daha faktörün bir araya gelmesi gerekmektedir. Bildiğimiz anlamda felsefenin İyonya uygarlığında ortaya çıktığı düşünülmektedir. Bu toprakların önemli bir kısmı Türkiye’de yer almaktadır.

Felsefenin doğuşunda etkili olan faktörler maddeler halinde şöyle sıralanabilir:

• İyonya şehir devletlerinde ticaretin gelişmesi sonucu ekonomik refahın artması
• Sürekli başka toplumlarla etkileşime giren insanların bilgi düzeyinin zamanla artması
• Ticaretle uğraşan toplumda birbirini tanıma ve hoşgörü duyma kültürünün gelişmesi
• İlkçağda gelişen demokrasi ile fikir özgürlüğünün temin edilmesi
• Zengin ailelerden gelen parlak zekalı insanların merak duygusuyla bir araya gelerek birçok konuda fikir yürütmeleri
• Yöneticilerin farklı düşünen filozof sınıfına saygı duyması ve onları desteklemesi
• Köleliğin olması nedeniyle köle sahibi zenginlerin kendi işlerini yapmak zorunda kalmaması ve bu zamanı bu tür eylemlere ayırabilmesi
• İyonya’nın Mezopotamya, Mısır ve Fenike uygarlıklarından da yararlanması

İlk filozofun Miletli Thales (MÖ 624 – MÖ 547) olduğu düşünülmektedir. Thales bugün Ege’de bulunan antik Milet kentinde yaşamış bir bilgindir. Thales hem ilk filozof hem de ilk bilim adamı olarak kabul görmektedir.

Felsefenin doğuşunda birden farklı faktör bir araya gelerek etkili olmuştur. Bütün bu imkanlar o dönem bilim ve düşünce devleti olan İyonya uygarlığında mevcuttu. Daha sonraki dönemlerde de Yunanlı filozof ve bilginler insanlığa ışık tutmuşlardır. Bu insanlar genellikle hem filozof, hem devlet görevlisi hem de bilim insanıdır.

Felsefede sorular cevaplardan daha önemlidir. Çünkü felsefenin var olması ancak soruların sorulmasıyla mümkündür. Felsefe ve sorgulamak bu açıdan iç içe geçmiş kavramlardır. Felsefe sorusu günlük hayatta sorduğumuz diğer sorulardan farklı özellikler taşımaktadır. Bu yazıda bir felsefe sorusunu farklı kılan özellikler nelerdir buna değineceğiz.

Felsefe Sorusunu Farklı Kılan Özellikler

Bir felsefe sorusunu farklı kılan özellikler maddeler halinde şöyle özetlenebilir:

• Soruyu soran filozof karşıdakine değil en başta soruyu kendine sorar.
• Felsefi sorular genel özellikte sorulardır. Yaşamın anlamı nedir, doğru bilgi mümkün müdür gibi genel konular felsefede daha önceliklidir.
• Felsefi sorular evrenseldir. Bir felsefi soru genellikle dünyanın neresinde olursa olsun geçerlidir.
• Felsefi sorular konulara bütünsel yaklaşır.
• Felsefi sorular nesnel sorulardır. Ancak bunlara verilen cevaplar öznel nitelik taşıyabilir.
• Felsefi sorular çoğunlukla büyük ve önemli konular üzerinedir.

Soru sormak hayatımızın her alanında vardır. Ancak her soru felsefi soru özelliği taşamaz. Örneğin akşam yemekte acaba ne yesem sorusu da bir sorudur ancak felsefi bir soru değildir.

Bir sorunun felsefi olup olmadığına karar vermek her zaman kolay değildir. Buna karar vermek için yapabileceğimiz şey sorunun felsefe sorusunun özelliklerine ne kadar uyduğuna bakmaktır.

Felsefede Sorular Neden Bu Kadar Önemlidir?

Felsefenin soru sormak ve sorgulamak üzerine bir disiplin olduğunu biliyoruz. Peki felsefede sorular neden bu kadar önemlidir hiç düşündünüz mü?

Aslında dünyayı dönüştürmeye başlayan filozoflar bu işe ilk soru sormayla başladılar. Felsefenin doğuşu sorgulamayla eşzamanlıdır. Önceleri basit şeyleri sorgulayan insanın bilgi düzeyi ve imkanları geliştikçe çevresiyle ilgili daha geniş çaplı sorular sordular.

Bu sorular felsefenin ortaya çıkmasına olanak sağladığı gibi bilimi de ortaya çıkarmıştır. Örneğin yaşadığımız Dünya nasıl bir yer sorusu insanları gözlem yapmaya ve bilimsel araştırmaya yöneltmiştir.

Bütün bunlar birlikte değerlendirildiğinde felsefede soruların neden bu denli önemli olduğu daha iyi anlaşılabilir. Felsefe bu sorularla bilimi yönlendirmekte ve bu şekilde toplumsal ilerlemeyi sağlamaktadır.

Felsefede sorular mı yoksa cevaplar mı daha önemlidir başlıklı yazımızda bu konuyu daha farklı açılardan da irdeledik. Dilerseniz o kaynaktan da yararlanabilirsiniz.

Felsefe düşünce dünyasının bir ürünü olarak ortaya çıkmış ve insanlığa aydınlık olmuştur. Bu özelliğiyle felsefe bilimin doğmasına ve gelişmesine büyük katkılar yapmıştır. Bilim ise toplumsal hayatı geliştirmiştir. Bu yazıda felsefenin toplumsal hayata katkılarına tarihten örnekler vereceğiz. Bu örnekleri ödeviniz için de kaynak göstererek kullanabilirsiniz.

Düşünceye dayalı çalışmaları içeren disipline biz felsefe diyoruz. Felsefenin doğasında sorgulamak ve soru sormak vardır. Felsefe kendisi bilim olmamakla birlikte bilimin ortaya çıkmasına neden olan soruları sormaktadır. Bu açıdan felsefe ve bilim arasında sıkı bir ilişki vardır.

Felsefenin Toplumsal Hayata Katkıları ile İlgili Tarihsel örnekler

Aslında temel soru felsefenin toplumlara bir katkısı var mıdır sorusudur. Bu soruya birçok açıdan vardır cevabı verebiliriz. Peki bu katkıların örneği var mıdır? Tarihe baktığımız zaman gerçekten felsefenin toplumsal hayata bir fayda sağladığını görüyor muyuz? Bunu ancak örneklere bakarak ispatlayabiliriz.

Felsefenin toplumsal hayata katkılarına tarihten örnekler şöyle sıralanabilir:

• Bilimsel bilginin ortaya çıkması felsefeyle olmuştur. Sorgulayan insanlar zamanla bilimsel araştırmayı geliştirmiştir. İlk Çağdaki bilim adamlarının tamamı filozoflardır.
• Mantık yürütme ilkesinin geliştirilmesiyle pozitif bilimler gelişmiş. Tıp sayesinde hastalıklar tedavi olmuş ve sosyal hayat gelişmiştir.
• İnsanların tabiatı anlama dürtüsü felsefe ve merakla ortaya çıkmış. Bu tartışmalar doğa bilimlerini geliştirmiştir.
• Her bilginin sorgulanmasının gerekliliği fikri bilime deney ve gözlemi kazandırmıştır.
• Filozofların aykırı düşünceleri sayesinde Avrupa’da aydınlanma dönemi yaşanmış ve bugün kullandığımız teknolojilerin tamamının temeli atılmıştır.
• Filozofların varlığı ve ideal düzeni sorgulaması sonucu demokrasi, fikir özgürlüğü, bireysel haklar gibi kavramlar ortaya çıkmıştır. Bu da hukukla toplumun korunmasını sağlamıştır.
• Günümüzdeki ekonomik ve sosyal düzenin kurucuları birer filozoftur. Örneğin John Locke, Adam Smith, Jean-Jacques Rousseau, Montesquieu, Thomas Hobbes, Thomas Aquinas, İbn-i Haldun gibi filozoflar yaşadığımız modern dünyanın kurulmasına büyük katkılar sağlamışlardır.
• Felsefe sayesinde bilim ve sanatın dışında hümanizm akımı da gelişmiştir. Bu akımla birlikte insana verilen değer artmıştır.
• Bugün toplumsal yaşamın en kıymetli değerlerinden olan özgürlük kavramı felsefeyle ortaya çıkmış ve kıymet kazanmıştır.
• Felsefe sayesinde düşünce tarihi oluşmuş ve her düşünür daha önceki düşünürlerin ortaya koyduklarını geliştirme şansı bulmuştur.

Bu katkıları saymakla bitiremeyiz. Temel olarak düşünmemiz gereken şey felsefenin bilim ve sanata olan büyük katkısıdır. Bu katkıyla birlikte toplumsal hayat da gelişmektedir.

Felsefede sorgulamak dolayısıyla soru sormak esas olandır. Felsefe bir disiplin olarak doğru soruyu sormayı her zaman hedefler. Verilen cevaplar kişiden kişiye değişebilir ancak doğru soru üzerinde herkes uzlaşabilir. Ayrıca bir soru tam olarak cevaplanmış gibi düşünülürse o zaman soru sorma süreci sona erecektir. Dolayısıyla cevaplar mutlak doğrular olmamakta ve sürekli değişmektedir. Bu nedenle felsefede sorular cevaplara göre daha önemlidir.

Bununla birlikte felsefede soru sorma eylemi öylesine yapılmış bir eylem değildir. Soru sorarken aslında bir cevabın peşinden gideriz. Dolayısıyla cevaplar da mutlaka çok önemlidir. Ancak cevaplar zamana, mekana ve kişiye göre değişebilir. Doğru cevap arayışı ise sona ermez.

Felsefi Sorunun Değerli Olması

Felsefede sorular neden önemlidir aslında öğrendik. Felsefe bir bilim değil bir düşünce etkinliğidir. Dolayısıyla bu etkinliğin yapılabilmesinin ana yolu soru sormaktır. Bir sorunun felsefi soru olabilmesi için felsefenin niteliklerini de taşıması gerekir. Örneğin akşam ne yesem acaba sorusu felsefi bir soru değildir.

Felsefi soruya örnek verelim. Hayatın anlamı nedir? Bu soru felsefi bir sorudur ve her insan bu sorunun cevabı konusunda farklı şeyler ileri sürebilir. Ancak bu sorunun yüzyıllardır var olması ve düşünceyi harekete geçirmesi değerlidir.

Bu şekilde felsefenin temel soruları yüzyıllardır süregelmiştir. Bu sorulara sürekli yenileri eklenmektedir. Ayrıca var olan sorulara da farklı cevaplar üretilmektedir. Felsefe bu şekilde kendini yenileyen dinamik bir disiplindir.

Soru sormak insanın doğuştan gelen merak duygusunun bir ürünüdür. İnsan bu duygusu sayesinde küçüklükten başlayarak yaşamı anlamaya çalışır. Bilinç düzeyi arttıkça da günlük soruların yanında felsefi sorular da sormaya başlar.

Her soru felsefi soru olarak görülemez. Felsefi sorular evrensel sorulardır. Olguları ve metafizik dünyayı kapsayan bu sorular nesnel olarak varlıklarını sürdürürler. Sorulara verilen cevaplar ise öznel nitelik taşır.

Daha önce de değindiğimiz gibi felsefe bilgelik sevdası manasına gelen ‘‘philia’’ ve ‘‘sophia’’  kelimelerinden türemiştir. İnsanların çevrelerinde gördüklerini sorgulamaya başlamalarıyla felsefe doğmuştur.

Düşünce tarihinde ortaya çıkan büyük filozoflar ve onların etkiledikleriyle birlikte farklı fikir akımları zamanla etkili olmuştur. Bu anlamda patristik felsefe ve skolastik felsefe çok önemli iki akımdır.

Patristik Felsefe ve Skolastik Felsefe Karşılaştırması

Bu iki felsefi dönemin arasındaki farkı bilmek için hem patristik felsefe nedir hem de skolastik felsefe nedir bilmek gerekir. Dilerseniz önce bu iki felsefi dönemi tablo halinde karşılaştıralım. Böylece iki dönem arasındaki farklar daha belirgin görünecektir.

Her iki felsefeyi de aslında Orta Çağ Felsefesi olarak adlandırmak mümkündür. Patristik felsefe Orta Çağ Felsefesine bir hazırlık aşamasını da içermektedir.

Yukarıda tablodan da anlaşılacağı gibi Hristiyanlık inancı her iki akımda da önemli rol oynamaktadır. Patristik felsefede dine açıklama getirmek yerine dini esas alıp öğrenmek ön plandadır. Skolastik dönemde ise dinin akılla açıklanmaya çalışılması söz konusudur.

]]> https://tercihrehberin.com/patristik-felsefe-ile-skolastik-felsefe-arasindaki-temel-farklar-nelerdir/feed/ 0 https://tercihrehberin.com/felsefe-okumak-ne-kazandirir/ https://tercihrehberin.com/felsefe-okumak-ne-kazandirir/#respond Thu, 29 Oct 2020 07:00:42 +0000 https://tercihrehberin.com/?p=4103 Felsefe bölümü Türkiye’de ne yazık ki iş bulma sıkıntısı çektiren bölümler arasındadır. Ancak Türkiye’de yine de çok sayıda felsefe bölümü olduğunu görüyoruz. Üstelik bu bölümler öğrenciler tarafından tercih de ediliyor. Bu yazıda felsefe okumak ne kazandırır sorusu üzerinde durmaya çalışacağız.

Öncelikle şunu belirtelim ki iş bulma sıkıntısı neredeyse birçok bölümde oluyor artık. İnsanlar üniversiteyi iş bulma amacıyla değil başka amaçlarla okuyorlar. Ardından da bölümleriyle alakasız alanlarda iş arayışına giriyorlar.

Daha önce felsefe ile ilgili meslekler yazısında felsefe okuyanların bulabileceği bazı işler üzerinde durmuştuk. Sonuçta öyle ya da böyle bu alanda çalışan insanlar da olabiliyor.

Yurt dışında felsefe okumak Türkiye’ye göre daha fazla şey kazandırıyor. Ancak burada işin maddi boyutunu bir kenara bırakarak felsefe okumak bize ne kazandırabilir konusu üzerinde duralım.

Felsefe Neden Okunur?

Felsefe neden okunur güzel bir sorudur. Eğer böyle bir alanı seçiyorsanız güzel nedenlerinizin olması gerekiyor. Bir neden ve amaç olmadan bir bölümü okumak sonradan pişmanlıklara neden olabiliyor. Hatta bölümü yarım bırakıp başka bir bölüme yeniden başlama gibi durumlar da son derece yaygındır.

Felsefenin insana kattığı temel şey entelektüel birikim ve sorgulama yeteneğidir. Bunu sağlaması demek sizi daha nitelikli bir hale getirmesi anlamına geliyor. Bu nitelikler aynı zamanda hayat kalitenizi de arttırır.

Genel olarak felsefe türü konulara merakı olan insanların bir şeyler öğrenmesi daha kolay oluyor. Çünkü felsefe insana yepyeni entelektüel kapılar açmaktadır. Özellikle felsefe tarihi bu konuda çok zevkli bilgilerle doludur.

Burada bunun gerçekleşmesi şartlara bağlıdır. Eğer ilginiz yoksa, felsefeden bir şey alamazsınız. İlginizin olup olmadığını anlamak ise sizin görevinizdir.

Kimler Felsefe Okuyabilir?

Felsefe okumayı düşünen birisinin bu bölümden alacaklarına açık olması gerekiyor. Felsefe çok soyut bir alandır. Soyut kavramlar ise herkesin ilgi alanına girmiyor. Eğer bu alan sizin ilgi alanınızda değilse maalesef bölüm size sıkıcı gelebilir.

Eğer tarihe, felsefeye ve felsefe tarihine ilginiz varsa felsefe bölümü size çok şey katabiliriz. Dünyanın düşünce tarihini öğrenir ve daha entelektüel bir kimlik kazanırsınız. Ayrıca olayları temellendirmede bakış açınız çok daha geniş bir hal alacaktır.

Felsefe bitirdiğinizde doğrudan alanınızla ilgili iş bulamayabilirsiniz. Ki bu yüksek ihtimalle böyle olacaktır. Ancak felsefenin size kazandırdığı entelektüel birikim size başka kapılar açabilecektir.

İnsanın vizyonunu geliştiren en önemli şeylerden biri de yabancı dil bilgisidir. Felsefe okumak isteyen birinin gerçek kazanımlar elde edebilmesi için ise iyi bir İngilizce bilmesi şarttır. İyi bir yabancı dil bilgisi size felsefeyle ilgili sınırsız bir okuman alanı sunacaktır.

Bu arada şunu da belirtelim ki felsefe okuyacak birinin elbette okumaya hevesli olması gerekir. Felsefede bol okumak ana malzemelerden biridir.

Kimler Felsefe Okumamalı?

Yukarıda felsefe okumanın insana ne kazandırdığını basit birkaç cümle ile anlattık. Ancak felsefe bölümü herkese göre değildir. Bölüme uygun olmayan biri bölümün sağlayacağı nitelikleri yeterince kazanmayacaktır.

Felsefe bölümünün uygun olmayacağı kişiler:

• Sorgulamayı sevmiyorsanız felsefe size göre değildir.
• Yabancı dil öğrenme isteğiniz ve merakınız yoksa belirli bir seviyenin ötesine geçemezsiniz.
• Okulu bitirince işim garanti hazır olsun diyorsanız yine felsefe bölümü uygun seçenek değildir.
• Okumayı sevmiyorsanız felsefe yanlış bölümdür.
• Soyut kavramlar üzerinden düşünmek sizi bunaltıyorsa felsefe size göre bir alan değildir.
• Tarihe ilginiz hiç yoksa felsefe tarihi de ilginizi çekmeyecektir.

Bütün bunlar ışığında felsefe bölümünün size uygun olup olmadığına kendiniz karar vereceksiniz. Eğer felsefenin bana kazandıracaklarına ihtiyacım var ve bölüm ilgimi çekiyor diyorsanız okuyabilirsiniz. Okurken iyi bir üniversiteyi hedeflemeyi asla ihmal etmeyin.

Felsefe okunabilecek iyi üniversiteler şöyle sıralanmıştır:

• Koç Üniversitesi
• Boğaziçi Üniversitesi
• Galatasaray Üniversitesi
• ODTÜ
• İhsan Doğramacı Bilkent Üniversitesi

]]> https://tercihrehberin.com/felsefe-okumak-ne-kazandirir/feed/ 0 https://tercihrehberin.com/felsefe-ile-ilgili-meslekler/ https://tercihrehberin.com/felsefe-ile-ilgili-meslekler/#respond Fri, 04 Sep 2020 07:33:41 +0000 https://tercihrehberin.com/?p=3797

Felsefe çok geniş ve ufuk açıcı bir alandır. İlginiz varsa bu alanda kendinizi geliştirecek çok malzeme bulunuyor. Ancak iş olanaklarına gelince felsefe ile ilgili çok fazla iş sahası olmadığı görülüyor. Bu yazıda felsefe ile ilgili meslekler üzerinde duracak ve merak edenlere bazı önemli bilgiler sunacağız.

Felsefe bölümü teorik bir alandır. Dolayısıyla pratik hayatla doğrudan uyuşmadığı için iş olanakları da sınırlıdır. Bu açıdan bakıldığında felsefeye ilgisi olan insanların felsefe ile alakalı bölüm okumaları mantıklı olur.

Felsefe ile ilgili meslekler şöyle sıralanabilir:

• Lise düzeyi felsefe grubu öğretmenliği. (Devlet okullarında, özel okullarda, kurs ve etüt merkezlerinde de çalışabilirler.)
• Üniversitede felsefe akademisyenliği. (Hem ders verebilir hem de felsefe alanında araştırma yapabilirler.)
• Kültür bakanlığı gibi bazı kamu kuruluşlarında felsefe uzmanı olarak çalışmak. (Az kontenjan açılır ama alternatif olarak düşünülebilir.)

Benzer yazı: Tarih ile ilgili meslekler

Felsefe Bölümü İş Olanakları

Felsefe bölümü mezunu olan kişiler birçok alanda çalışabilirler. Ancak bu alanların çoğu felsefe ile doğrudan ilgili değildir. Birçok felsefe mezunu felsefe ile ilgili olmayan alanlarda iş bulmaktadır. En çok çalışılan alanları iş olanağı olarak sıralayabiliriz.

• Felsefe öğretmenliği
• Psikoloji, sosyoloji ve mantık gibi felsefe grubu ders öğretmenliği
• Felsefe akademisyenliği
• Kamuda felsefe uzmanlığı
• TRT, Anadolu Ajansı gibi kurumlarda görevli
• Yazarlık, editörlük işleri
• Özel sektörde sözel yeteneğe dayanan çeşitli alanlar

Bu mesleklerden felsefe ile ilişkili olan ana meslek grubunun öğretmenlik olduğu görülmektedir. Türkiye’de ciddi sayıda felsefe öğretmeni bulunmaktadır.

Eğer felsefe bölümü okuyacak ancak çok da ilişkili olmayan bir meslek yapacaksanız bunu ikinci bir üniversite olarak düşünmeniz daha yararlı olabilir. Ya da okurken yarı zamanlı çalışarak çeşitli iş kollarına erkenden yönelebilirsiniz.

Felsefe Mezunları Hangi Memurluklara Atanabilir?

Günümüzde üniversite okuyan insanlarının çoğunun temel kıstası devlette atanabilecek memur kadrolarıdır. Bunun ana nedeni özellikle sosyal bilimlerde özel sektörde iş bulma olanağının zayıf olmasıdır.

Felsefe bölümü mezunlarının memuriyet olarak atanabilecekleri ana meslek grubu öğretmenliktir.

Öğretmenlik dışında da çeşitli memurluklar bulunuyor elbette. Felsefe mezunlarının nitelik kodu 4121 şeklindedir. Yani atamalarda gereken nitelikler kısmında 4121-Felsefe lisans programından mezun olmak şeklinde şart bulunan bölümlere atama yapılabilir. Ayrıca 4001 kodu oldukça yaygın bir koddur. Bu kod da herhangi bir lisans bölümünden mezun olmak şeklindedir.

Kısacası felsefe mezunları hem 4121 hem de 4001 kodu gerektiren alanlarda atanabilirler. Bu atamalar yıldan yıla değişmektedir. Kültür bakanlığı başta olmak üzere çeşitli bakanlıklar zaman zaman böyle talepler yapmaktadırlar.

Felsefe mezunlarının ne kadar atandığına bakmak için en yakın yılın KPSS yerleştirme kontenjan kılavuzuna bakmak gerekir.

Edebiyat bir güzel sanat, felsefe ise bir düşünce alanıdır. İkisi de birer sosyal alandır. Edebiyatın felsefeyi ve felsefenin edebiyatı etkilediği de bir gerçektir. Bu yazıda edebiyat ve felsefe arasındaki ilişki üzerinde durmaya çalışacağız.

Edebiyat ve felsefenin ortak ana noktası dildir. Felsefede düşünceler ifade edilirken dil kullanılır. Edebiyat ise dili güzel kullanma ve geliştirme sanatıdır.

Edebiyat tarihine baktığımız zaman birçok edebiyatçının aynı zamanda felsefeci olduğunu görebilmekteyiz. Bu durumun tersi de böyledir. Birçok filozof aynı zamanda edebiyat alanında da eserler vermişlerdir.

Ancak bu böyle olmak zorunda da değildir. Özellikle modern döneme yaklaştıkça edebiyatla hiç ilgisi olmayan filozoflar ve felsefeyle hiç ilgisi olmayan edebiyatçılar da sayıca artmıştır.

Edebiyat ve Felsefenin Ortak Özellikleri

Edebiyat ve felsefenin ortak özelliklerini maddeler halinde kabaca özetleyelim:

• Edebiyatta da felsefede de ana madde dildir.
• Birçok filozof aynı zamanda şair olduğu için bu iki alan bazı metinlerde birbirine karışmıştır.
• İkisi de sosyal birer alandır.
• Felsefe de edebiyat da zihinsel çalışmanın ürünüdür.
• Her iki alanda da bir güzeli ya da ideali arayış söz konusudur.
• Edebiyat ve felsefe disiplinlerinin her ikisi de bilge insan aktivitesidir.
• İkisi de toplumların gelişiminde önemli rol oynamıştır.

Bu ortak özelliklere baktığımız zaman epey ortak nokta var gibi gözükmektedir. Ancak amaç itibariyle felsefe ve edebiyat arasında derin farklar da bulunmaktadır.

Edebiyat ve felsefenin ortak özellikleri olmasının sonucu olarak bazı felsefi yani düşünsel metinler edebi zevk de uyandırmaktadır. Örneğin Ömer Hayyam rubaileri incelendiğinde edebi metnin yani şiirin arka planında felsefi bir çaba dikkat çekmektedir.

Türk edebiyatı tarihi incelendiği zaman hem Halk Edebiyatında hem de Divan Edebiyatında eserlerin yer yer felsefeye konu olan arka planları bulunmaktadır.

Edebiyat ve Felsefenin Farkları

Yukarıda da belirttiğimiz gibi edebiyatın ve felsefenin çıkış noktalarında bir fark bulunmaktadır. Edebiyat ve felsefe ilişkisi açısından farkları maddeler halinde şöyle özetleyebiliriz:

• Edebiyat bir güzel sanat iken felsefe bir düşünce sistematiğidir.
• Edebiyatta ana unsur güzellik iken felsefede bu mantıktır.
• Felsefe daha çok akla hitap ederken edebiyat kalbe hitap etmektedir.
• Felsefe bilimsel bilgiyle edebiyata göre daha çok iç içedir.
• Felsefi metinlerin birçoğunda edebi haz aranmaz.
• Felsefede gerçekler daha ön plandayken edebiyatta kurmaca hakimdir.
• Edebiyatta duygu dünyası mantık dünyasının önündedir. Felsefede bu tam tersidir.

Görüldüğü gibi edebiyat ve felsefenin birçok farkı bulunmaktadır. Edebiyat ve felsefe birbirine bağlı alanlar değillerdir. Ancak bu iki alan çeşitli açılardan ilişki içerisindedir.

Aristoteles gibi tabiat filozofları edebiyatla ilgilenmemiştir. Ancak Platon ya da daha yakın dönemde Schopenhauer gibi isimler aynı zamanda iyi birer şairdir.

Toplumlar Açısından Edebiyat ve Felsefe

Toplumların gelişim tarihine baktığımız zaman hem edebiyatın hem de felsefenin bu gelişime önemli katkıları olduğu görülmektedir. Fikir etkinliği olan felsefe ile sanat etkinliği olan edebiyat bu sürecin iki önemli ayağıdır.

Edebiyat ve felsefenin yanında bilim de bu sürecin diğer bir parçasıdır. Felsefenin ve bilimin birbirini çok etkilediği bilinen bir gerçektir.

Toplumları geliştiren felsefi fikirler edebiyatla çok daha hızlı bir yayılım imkanı bulmuştur. Normalde aktarılması güç olan birçok fikir mısralarla aktarılmış ve sanat toplumu aydınlatmada bir araç olarak kullanılmıştır.

Edebiyat duygulara hitap ettiği için her kesimden insanı aydınlatmak için de önemli bir araç olmuştur. Birçok büyük filozof anlattıklarını şiirlerle ifade etmiştir. Fikrin doğruluğunun yanında o fikri ifade ederken biçim güzelliğine de önem vermiştir.

Edebiyat ve felsefenin her ikisi de toplumları ileri götürmede çok önemli birer araçtır. Bu işlev bugün de aynı şekilde devam etmektedir.