Bildiğimiz gibi ahlak İslam dininin çok önemli bir kısmını oluşturmaktadır. Hem Kur’an’da hem de hadislerde güzel ahlakla ilgili önemli bilgiler bulunmaktadır. Dinimiz sadece güzel ahlakı tavsiye etmemiş. Aynı zamanda nasıl güzel ahlaklı olunacağını da söylemiştir. Bu yazıda ahlaki ilkeleri içeren ayetler üzerinde duracağız. Ödevinizde bir Kuran-ı Kerim mealinden ahlaki ilkeleri içeren bir ayet ya da iki ayet sorulmuş olabilir. Bu ayetlerden istenilen sayıda kullanarak ödevinizi yapabilirsiniz.

Mealden güzel ahlakla ilgili ayetleri bol miktarda bulmamız gösterir ki İslam dini güzel ahlakı önceleyen bir inanıştır.

Kur’an-ı Kerim Mealinden Ahlaki İlkelerle İlgili Ayetler

Ahlaki ilkeleri içeren ayetler örnek olarak aşağıda sıralanmıştır:

• O (muttakiler) ki; bollukta da darlıkta da infak ederler, öfkelerini yutar ve insanları affederler. Allah, muhsinleri/kulluğunu en güzel şekilde yapmaya çalışanları sever. (Âl-i İmran suresi, 134. ayet)
• llah’ın rahmeti sayesinde onlara karşı yumuşak oldun. Şayet kaba, katı kalpli biri olsaydın etrafından dağılır giderlerdi. Onları affet, onlar için bağışlanma dile, işlerinde onlarla istişare et. (Bir konuda) karar verdiğin zaman Allah’a tevekkül et. (Ve onu uygula. Çünkü) Allah, tevekkül edenleri sever. (Âl-i İmran suresi, 159. ayet)
• Bu cezalandırmanın sebebi şudur: Bir toplum, kendisinde bulunan güzel ahlâk ve meziyetleri değiştirmedikçe Allah da onlara verdiği nimetleri değiştirmez. Hiç şüphe yok ki Allah hakkiyle işiten ve kemâliyle bilendir. (Enfal suresi, 53. ayet)
•  Ey iman edenler! Zannın çoğundan sakının; çünkü bazı zanlar günahtır. Gizlilikleri araştırmayın, birbirinizin gıybetini yapmayın; herhangi biriniz, ölmüş kardeşinin etini yemekten hoşlanır mı? Tabii ki bundan tiksinir! Allah’a itaatsizlikten de sakının. Allah tövbeleri çokça kabul etmektedir, rahmeti sonsuzdur. (Hucurat suresi, 12. ayet)
• Ey iman edenler! Size verdiğimiz rızıkların temiz ve helâl olanlarından yiyin! Eğer yalnız Allah’a kulluk ediyorsanız O’na şükredin! (Bakara suresi, 172. ayet)
• Allah’a kulluk edin ve ona hiçbir şeyi ortak koşmayın. Anne babaya, akrabaya, yetimlere, yoksullara, yakın komşuya, uzak komşuya, yakın arkadaşa, yolcuya, ellerinizin altında bulunanlara iyi davranın. Allah kendini beğenen ve böbürlenip duran kimseyi asla sevmez. (Nisa suresi, 36. ayet)
• Rahmân’ın kulları, yeryüzünde vakar ve tevazu ile yürüyen kimselerdir. Cahiller onlara laf attıkları zaman, “selâm!” der (geçer)ler.” (Furkan Suresi, 63. ayet)
• Ey iman edenler! Şeytanın adımlarına uymayın. Kim şeytanın adımlarına uyarsa, bilin ki o, ısrarla hayâsızlığı, çirkin ve kötü işleri yapmayı emreder. Eğer üzerinizde Allah’ın lutfu ve merhameti olmasaydı, sizden hiç kimse ebediyen temize çıkamazdı. Ancak Allah dilediği kullarını temize çıkarır. Allah her şeyi hakkiyle işiten, hakkiyle bilendir. (Nur suresi, 21. ayet)
• Ey iman edenler! Kendi eviniz dışındaki evlere izin almadan ve ev halkına selam vermeden girmeyin. Bu, sizin için daha hayırlıdır. Umulur ki öğüt alırsınız. (Nur suresi, 27. ayet)
• Mü’min erkeklere söyle: Gözlerini harama bakmaktan sakınsınlar; iffet ve namuslarını korusunlar. Bu, onlar için daha temiz ve daha nezih bir davranıştır. Şüphesiz Allah, onların bütün yaptıklarını en iyi bilmektedir. (Nur suresi, 30. ayet)
• Muhakkak ki Allah adaleti, ihsanı, akrabaya karşı cömert olmayı emreder; hayâsızlığı, kötülüğü ve zorbalığı yasaklar. İşte Allah, aklınızı başınıza alasınız diye size böyle öğüt veriyor. (Nahl suresi, 90. ayet)
• Muhakkak ki sen pek yüce bir ahlâk üzerindesin. (Kalem suresi, 4. ayet)
• Nefsini maddî ve mânevî kirlerden temizleyen kesinlikle kurtuluşa erecektir. (Şems suresi 9. ayet)

Yukarıdaki ayet örneklerinde Allah hem güzel ahlaklı olmanın önemini vurgulamış hem de ahlaki ilkeleri bizzat söylemiştir. Ayrıca Kur’an’da yer almayan konularda da güzel ahlakı görebilmemiz için peygamberimizi üstün bir ahlakla göndermiş ve onu örnek göstermiştir.

Dua etme bizim dinimizin çok önemli bir parçasıdır. Bu konuda birçok ayet ve hadis bulunmaktadır. Bu yazıda Kur’an-ı Kerim mealinden dua etmenin önemini ifade eden bir ayet örneği paylaşacağız. Normalde tek başına bir ayet yeterli olmasına rağmen din kültürü ve ahlak bilgisi dersi ödevinde kullanmanız için daha fazla örnekler de koyacağız.

Namazlardan sonra dua ettiğimiz gibi diğer vakitlerde de dua edebiliriz. Allah’a ne kadar dua eder ve ondan ne kadar çok şey istersek Allah bizi daha çok sever. Bu nedenle dua etmeyi yaşantımızın önemli bir parçası haline getirmeliyiz.

Kur’an-ı Kerim Mealinden Dua Etmenin Önemini İfade Eden Ayetler

Ayetlerin orijinal Arapçasını değil, mealini paylaşacağız. Dua etmenin önemini ifade eden ayetler şöyle sıralanabilir:

• Kullarım sana beni sorduklarında bilsinler ki şüphesiz ben yakınım, bana dua ettiğinde dua edenin dileğine karşılık veririm. Şu halde benim davetime gelsinler ve bana iman etsinler ki doğru yolu bulabilsinler. (Bakara Suresi, 186. ayet)
• De ki: “Kulluğunuz ve niyazınız olmasa Allah size ne diye değer versin! (Ey inkârcılar!) Siz O’nun dinini yalan saydığınız için bunun günahı artık yakanızı bırakmayacak!” (Furkan Suresi, 77. ayet)
• Allah’ın sizi birbirinizden üstün kıldığı şeyleri iç çekerek arzu etmeyin. Erkeklerin de kazandıklarından nasipleri var, kadınların da kazandıklarından nasipleri var. Allah’ın lütfundan isteyin; şüphesiz Allah her şeyi bilmektedir. (Nisa Suresi, 32. ayet)
• De ki: “Karanın ve denizin karanlıklarından sizi kim kurtarır?” O’na açık gizli yalvararak, “Eğer bizi bundan kurtarırsa andolsun şükredenlerden olacağız” diye dua edersiniz. (En’am Suresi, 63. ayet)
• Rabbinize yalvara yakara ve gizlice dua edin. Bilesiniz ki O, haddi aşanları sevmez. (A’raf Suresi, 55. ayet)
• Islah edilmesinden sonra yeryüzünde bozgunculuk yapmayın. Allah’a korkuyla ve ümitle dua edin. Muhakkak ki iyilik edenlere Allah’ın rahmeti çok yakındır. (A’raf Suresi, 56. ayet)
• En güzel isimler Allah’ındır; bu güzel isimlerle O’na dua edin, O’nun isimleri hakkında doğru inançtan sapanları kendi başlarına bırakın. Onlar yaptıklarının cezasını çekecekler! (A’raf Suresi, 180. ayet)
• Rabbiniz şöyle buyurdu: Bana dua edin, duanızı kabul edeyim. Bana kulluk etmeyi kibirlerine yediremeyenler, aşağılanmış olarak cehenneme gireceklerdir! (Mü’min Suresi, 60 . ayet)
• O diridir, O’ndan başka tanrı yoktur. Şu halde içten bir dindarlık ve bağlılıkla O’na dua edin. Hamd, âlemlerin rabbi olan Allah’a mahsustur. (Mü’min Suresi, 65 . ayet)
• Rızasını dileyerek sabah akşam rablerine dua edenlerle olmak için elinden gelen çabayı göster. Dünya hayatının çekiciliğine meylederek gözlerini onlardan çevirme! Bizi anmaktan kalbini gafil kıldığımız, kötü arzularına uymuş ve işi gücü aşırılık olan kimseye boyun eğme! (Kehf Suresi, 28. ayet)
• De ki: “İster Allah diyerek, ister Rahman diyerek yakarın; hangisiyle yakarsanız olur, çünkü bütün güzel isimler O’na mahsustur.” Namazında niyazında sesini fazla yükseltme, fazla da kısma, ikisinin arasında bir yol tut. (İsrâ Suresi, 110. ayet)
• İnsanın başına zararlı bir şey geldiğinde yan üstü yatarken veya otururken ya da ayakta iken hemen bize dua etmeye koyulur; onu zararlı durumundan kurtardığımızda ise -sanki başına gelen zararı gidermeye bizi çağırıp yalvarmamış gibi- inkârcılığa dönüp yoluna devam eder; haddi aşanlara işte bu şekilde yaptıkları güzel görünmektedir. (Yunus Suresi, 12. ayet)
• Ne zaman insanoğluna bir lütufta bulunsak arkasını dönüp uzaklaşır; başına bir kötülük geldiğinde de uzun uzadıya yalvarıp yakarır. (Fussilet Suresi, 12. ayet)

Yukarıdaki örnek ayetlerde görüldüğü üzere yüce kitabımız Kur’an’da dua etmenin önemi çok açık bir şekilde ve tekrar tekrar vurgulanmıştır. Bazı ayetlerde de duası kabul olanların sonra hemen Allah’ı unuttukları vurgulanmıştır. Bu hataya düşmemek için dua ile birlikte şükrü de yerine getirmeliyiz.

Kur’an’da Peygamberlere İnanmanın Gerekliliğini İfade Eden Ayetler

Kur’an-ı kerimde peygamberlere imanın önemini vurgulayan ayet örnekleri aşağıda sıralanmıştır:

• Ey iman edenler! Allah’a, peygamberine, peygamberine indirdiği kitaba ve daha önce indirdiği kitaba iman edin. Allah’ı, meleklerini, kitaplarını, peygamberlerini ve ahiret gününü inkâr eden kimse iyice sapıtmıştır. (Nisa Suresi, 136. ayet)
• (Ey inkâr edenler!) Allah müminleri, pisi temizden ayırmadan bulunduğunuz hal üzere bırakacak değildir. Allah size gaybı da bildirecek değildir; fakat Allah (gaybı bildirmek için) peygamberlerinden dilediğini seçer. Artık Allah’a ve peygamberlerine iman edin; inanır ve sakınırsanız sizin için büyük bir ecir vardır. (Âl-i İmrân Suresi, 179 . ayet)
• De ki: “Allah’a ve resule itaat edin.” Eğer yüz çevirirlerse bilsinler ki Allah kâfirleri sevmez. (Âl-i İmrân Suresi, 32 . ayet)
• O peygamberlerin kimini kiminden üstün kıldık. Allah içlerinden bir kısmıyla konuşmuş, bir kısmını da derecelerle yükseltmiştir. Meryem oğlu Îsâ’ya açık deliller verdik ve onu Rûhulkudüs’le destekledik. Allah dileseydi elçilerin ardından gelen insanlar, kendilerine bunca açık delil geldikten sonra birbirine düşüp savaşmazlardı; lâkin farklı yollara yöneldiler. Bu sebeple kimileri iman etmiş, kimileri de inkâr etmişlerdir. Allah dileseydi aralarında savaşmazlardı fakat Allah dilediğini yapar. (Bakara Suresi, 253. ayet)
• Ey iman edenler! Allah’a itaat edin, peygambere itaat edin, sizden olan ülü’l-emre de. Eğer bir hususta anlaşmazlığa düşerseniz -Allah’a ve ahirete gerçekten inanıyorsanız- onu, Allah’a ve peygambere götürün. Bu, elde edilecek sonuç bakımından hem hayırlıdır hem de en güzelidir. (Nisa Suresi, 59. ayet)
• Allah’a, meleklerine, peygamberlerine, Cebrail’e ve Mikail’e düşman olan kimse inkar etmiş olur. Allah şüphesiz, inkar edenlerin düşmanıdır. (Bakara Suresi, 98. ayet)

Gördüğünüz gibi Kur’an-ı Kerim’de peygamberlere imanın gerekliliği doğrudan ya da dolaylı olarak defalarca ifade edilmiştir.

İslam dininde iman esasları vardır. Bu iman esaslarından önemli bir tanesi de ahirete imandır. Kur’an’da sık sık ölüm sonrası yaşama ve ahirete vurgu yapmaktadır. Bu nedenle ahiret inancı imanın ayrılmaz bir parçasıdır.

Ahiret inancının temeli öldükten sonra tekrar dirilme ve hesaba çekilmedir. Hesap gününde insanlar bu dünyada yaptıklarının karşılığını alırlar.

Ahiret Hayatıyla İlgili Ayetler

Ahiretle ilgili çok sayıda ayet vardır. Bunlardan birkaç örnek üzerinde duralım:

• “İşte bunlar, ahireti verip dünya hayatını satın alanlardır; bundan dolayı azapları hafifletilmez ve kendilerine yardım edilmez.” (Bakara Suresi, 86. ayet)
• De ki: “Eğer Allah Katında ahiret yurdu, başka insanların değil de, yalnızca sizin ise, (ve) doğru sözlüyseniz, öyleyse hemen ölümü dileyin.” (Bakara Suresi, 94. ayet)
• “… Andolsun onlar, bunu satın alanın, ahiretten hiçbir payı olmadığını bildiler; kendi nefislerini karşılığında sattıkları şey ne kötü; bir bilselerdi.” (Bakara Suresi, 102. ayet)
• “Allah’ın mescidlerinde O’nun isminin anılmasını engelleyen ve bunların yıkılmasına çaba harcayandan daha zalim kim olabilir? Onların (durumu) içlerine korkarak girmekten başkası değildir. Onlar için dünyada bir aşağılanma, ahirette büyük bir azap vardır.” (Bakara Suresi, 114. ayet)
• “Kendi nefsini aşağılık kılandan başka, İbrahim’in dininden kim yüz çevirir? Andolsun, Biz onu dünyada seçtik, gerçekten ahirette de o salihlerdendir.” (Bakara Suresi, 130. ayet)
• “İnkar edenleri ise, dünyada ve ahirette şiddetli bir azapla azaplandıracağım. Onların hiç yardımcıları yoktur.” (Al-i İmran Suresi, 56. ayet)
• “Allah’ın izni olmaksızın hiçbir nefis için ölmek yoktur. O, süresi belirtilmiş bir yazıdır. Kim dünyanın yararını (sevabını) isterse ona ondan veririz, kim ahiret sevabını isterse ona da ondan veririz. Biz şükredenleri pek yakında ödüllendireceğiz.” (Al-i İmran Suresi, 145. ayet)
• “Öyleyse, dünya hayatına karşılık ahireti satın alanlar, Allah yolunda savaşsınlar; kim Allah yolunda savaşırken, öldürülür ya da galip gelirse ona büyük bir ecir vereceğiz.” (Nisa Suresi, 74. ayet)
• “Kendilerine; “Elinizi (savaştan) çekin, namazı kılın, zekatı verin” denenleri görmedin mi? Oysa savaş üzerlerine yazıldığında, onlardan bir grup, insanlardan Allah’tan korkar gibi- hatta daha da şiddetli bir korkuyla- korkuya kapılıyorlar ve: “Rabbimiz, ne diye savaşı üzerimize yazdın, bizi yakın bir zamana ertelemeli değil miydin?” dediler. De ki: “Dünyanın metaı azdır, ahiret, ise muttakiler için daha hayırlıdır ve siz ‘bir hurma çekirdeğindeki ip-ince bir iplik kadar’ bile haksızlığa uğratılmayacaksınız.” (Nisa Suresi, 77. ayet)
• “Kim bunda (dünyada) kör ise, O, ahirette de kördür ve yol bakımından daha ‘şaşkın bir sapıktır.” (İsra Suresi, 72. ayet)
• “Allah dilediğine rızkı genişletir-yayar ve daraltır da. Onlar ise dünya hayatına sevindiler. Oysaki dünya hayatı, ahirette (ki sınırsız mutluluk yanında geçici) bir meta’dan başkası değildir.” (Ra’d Suresi, 26. ayet)
• “Dünya hayatında onlar için bir azap vardır, ahiretin azabı ise daha zorludur. Onları Allah’tan (kurtaracak) hiçbir koruyucu da yoktur.” (Ra’d Suresi, 34. ayet)
• “Ey iman edenler, ne oldu ki size, Allah yolunda savaşa kuşanın denildiği zaman, yer(iniz)de ağırlaşıp kaldınız? Ahiretten (cayıp) dünya hayatına mı razı oldunuz? Ama ahirettekine (göre), bu dünya hayatının yararı pek azdır.” (Tevbe Suresi, 38. ayet)
• “Hayır siz, dünya hayatını seçip üstün tutuyorsunuz. Ahiret ise daha hayırlı ve daha süreklidir.” (A’la Suresi, 16 – 17 ayetler)

Kur’an’da ahiret hayatı ile ilgili çok fazla ayet vardır. Ahiret inancı ve yeniden dirilme İslam’da çok önemli bir konudur. Biz burada daha çok ahiret hayatını da anlatan ayetleri örnek olarak seçtik.