Televizyonda ya da gazetelerde falanca yerin falanca büyükelçisi diye sürekli duyarız. Üst düzey bir diplomasi makamı olduğu için büyükelçi olmayı isteyen çok sayıda genç olduğunu da biliyoruz. Peki büyükelçinin görevleri nelerdir? Bu yazıda büyükelçi görevleri üzerinde duracağız. Böylece büyükelçi ne iş yapar öğrenmiş olacağız.

Büyükelçiler bir ülkenin diğer ülkedeki en üst temsilcileridir. Büyükelçi makamı görev ve yetkileri açısından son derece önemlidir. Büyükelçi görevleri şöyle sıralanabilir:

• Görev yaptığı ülkede temsilcisi olduğu ülkenin devlet başkanını en üst düzeyde temsil etmek
• Temsilcisi olduğu ülkenin vatandaşlarını ve ülkesinin çıkarlarını korumak
• Görevli olduğu ülke ile kendi ülkesi arasında gerekli temasları kurmak ve müzakereleri yapmak
• İki ülke arasındaki siyasi, iktisadi, askeri, ekonomik, kültürel ve diğer tüm alanlarda işbirliklerine aracılık etmek
• İki ülke ilişkilerini korumak ve geliştirmek
• Temsil gerektiren her türlü sürecin içerisinde ülke temsilcisi olarak yer almak
• Görev yaptığı ülkede gerektiğinde siyasi ve idari makamlarla görüşmeler gerçekleştirmek
• Büyükelçiliği yönetmek ve ülkedeki diğer diplomatlarla işbirliği yürütmek

Dikkat ederseniz büyükelçinin bir kendi vatandaşı olduğu ülkesi bir de görev yaptığı ülke vardır. Büyükelçi kendi ülkesinin görev yaptığı ülkedeki gözü, kulağıdır. Diğer diplomatların üstünde bir temsil yetkisi bulunmaktadır. Bu nedenle bir büyükelçinin nitelikli olması iki ülke ilişkilerinin iyi olmasında son derece önemlidir.

Konsolos Büyükelçi Farkı

Büyükelçi görevlerine değindik. Dikkat etmemiz gereken büyükelçinin en üst düzey temsilci olduğudur. Büyükelçi doğrudan devlet başkanını temsil yetkisine sahiptir.

Büyükelçi ile konsolos sıkça karıştırılmaktadır. Bu ikisinin aslında görevleri farklıdır. Konsolos ve büyükelçi farkları şöyle sıralanabilir:

• Büyükelçi büyükelçiliğim başında, konsolos ise konsolosluk başında görev alır.
• Büyükelçilik diplomatik bir makamdır. Konsolosluk ise diplomatik olmayan resmi dairelerdir.
• Konsoloslar ticari menfaatleri korur. Büyükelçiler ise diplomatik ilişkileri yürütür.
• Büyükelçilik başkentte yalnızca bir tane bulunur. Konsolosluklar birden fazla ve başka illerde de olabilir.
• Vize ve pasaport işleri konsolosluk aracılığıyla halledilir. Büyükelçiler bunlara bakmaz.
• Büyükelçilik zorunludur. Konsolosluk açma mecburiyeti ise yoktur.

Görev ve yetkileri farklı olsalar da konsoloslar da büyükelçiler de bir yerde ülkelerini temsil etmektedirler. Ancak görüldüğü gibi bu iki makamın görev ve yetkileri oldukça farklıdır.

Büyükelçi olmayı düşünenler için büyükelçi nasıl olunur adlı yazıda önemli bilgiler verdik. Böyle bir hedefiniz varsa yararlanabilirsiniz.

Büyükelçi olmak birçok kişinin hayalidir. Ancak pek çoğumuz bu unvanı almak için hangi bölümü okumamız gerektiğini dahi bilmez. Bu yazıda büyükelçi olmak için hangi bölüm okunmalı sorusuna yanıt vereceğiz.

Öncelikle şunu belirtelim ki büyükelçilik bir diplomasi makamıdır. Burada anlattıklarımız diplomat olmak için geçerlidir. Yani konsolos olmak için de bu bölümler yine geçerli olacaktır.

Büyükelçi olmak için tek bir bölüm bulunmuyor. Diplomatlıkla ilgili akla ilk gelen bölüm uluslararası ilişkilerdir. Ancak siyasal bilgiler, kamu yönetimi, hukuk, işletme, maliye, iktisat gibi bölümlerden de diplomat olma şansı bulunuyor.

İlgili bölümlerden mezun olanlar için Dışişleri Bakanlığı zaman zaman sınavlar açar. Bu sınavlarda başarılı olanlar diplomat olarak çeşitli görevlere atanır. Diplomatların en üst makamı büyükelçiliktir.

Daha önce büyükelçi olmak isteyenler için büyükelçi nasıl olunur başlığıyla bir yazı yayımladık zaten. Böyle bir hedefiniz varsa bu yazıyı mutlaka detaylı okumanızı tavsiye ederiz.

Büyükelçi Ne Yapar?

Büyükelçi olmak için bir bölüm okuyacaksanız en azından büyükelçinin görevleri nelerdir gibi konularda bilgi sahibi olmak gerekir.

Büyükelçinin görevleri şöyle sıralanabilir:

• Görevli oldukları ülkede temsil ettikleri ülkeyi en üst düzeyde temsil ederler.
• En üst diplomat oldukları için iki ülke ilişkisinin nabzını tutarlar.
• İki ülke arasında gelişebilecek sorunlara çözüm üretmek ve iyi ilişkilere katkı sağlamakla görevlidirler.
• Temsilcisi olduğu ülke vatandaşlarının ve tüzel kuruluşlarının menfaatlerini korumakla görevlidirler.
• Temsilcisi olduğu ülke ile bulunduğu ülke arasında çeşitli açılardan iş birliğini sağlarlar.

Büyükelçiler iki ülke arasındaki ilişkiler açısından çok önemlidir. Bu makama gelen insanların uluslararası ilişkiler konusunda tecrübe ve bilgi sahibi olması gerekir.

Diplomatlık Sınavı

Dışişleri Bakanlığı tarafından açılan diplomatlık sınavında başarılı olduktan sonra büyükelçi olmanız biraz idarenin tasarrufuna biraz da sizin mesleki anlamda kendinizi göstermenize bağlıdır. Ancak ilk adım diplomat olmaktır.

Büyükelçi olmak için gireceğiniz diplomatlık sınavında ne önemli bilgi yabancı dil ve iletişim bilgisidir. Diplomatlık mesleği iletişim kabiliyetinin ön planda olduğu mesleklerden biridir. Bu nedenle her iki dille de kendini ifade etmek önemlidir.

Yazılı sınavda belirlenen bir konuda Türkçe metin yazma, yabancı dilde metin yazma, Türkçeden yabancı dile ve yabancı dilden Türkçeye çeviri bölümleri bulunmaktadır. Bu bölümlerin tamamından baraj puanının üzerinde puan almak gerekir. Baraj puanı genellikle 100 üzerinden 70 şeklinde belirlenir.

Bakanlığın sınavının yanında bir de YDS benzeri merkezi sınavlarda belirli bir yabancı dil puanı almak gerekir. İngilizce, Almanca, Fransızca gibi diller puan alınan en yaygın dillerdir.

Yazılı sınavların yanında sözlü sınavlar da diplomat olmakta son derece önemlidir. Diplomatlık iletişimin ön planda olduğu bir meslek olduğu için kendini ifade etme kabiliyeti çok önemlidir.

Yabancı Dil Avantajı

Yukarıda bahsettiğimiz gibi büyükelçi olmak için özel bir bölüm bulunmuyor. Ancak diplomat olmak için ne okumak gerekir derseniz elbette ilk akla gelen bölüm uluslararası ilişkilerdir. Bu bölüm doğrudan diplomasiyle ilgili olduğu için iyi bir üniversiteden alınmış uluslararası ilişkiler diploması bir avantaj sağlayacaktır.

Burada avantaj elde etmek için yapabileceğiniz diğer bir nokta da yabancı dildir. Elbette büyükelçi olmak isteyen birçok kişi temel düzeyde İngilizce bilgisine sahip olacaktır. Ancak iyi derecede İngilizce bilmek sizin için fark oluşturan faktör olacaktır. İyi yabancı dil bilmek ve iyi bir üniversite bölümü okumuş olmak size rakiplerinin karşısında bir avantaj olacaktır.

Bazen İngilizcenin yanında başka bir dil bilmek ise ekstra avantaj sağlar. Örneğin az bilinen bir ülkenin yabancı dilini bilmek sizin o ülkeye atanmanız açısından fark oluşturabilir.

Örnek vermek gerekirse Çince, Japonca gibi diller ülkemizde yeteri kadar bilinmiyor. Bu dilleri bilmek size konsolos olmak ve sonrasında da büyükelçi olmak açısından avantaj sağlar.

Büyükelçi olmak birçok kişinin hayalidir. İsmi bile karizmatik gelen bu meslek bürokrasideki en üst makamlardan biridir. Bu yazımızda büyükelçi nasıl olunur sorusuna yanıt vereceğiz. Ancak öncesinde dilerseniz büyükelçi nedir görevleri nelerdir konularına değinelim.

Bir ülkenin başka bir ülkedeki en üst temsilcisine büyükelçi denir. Eski dilde sefir denilen bu makam en yüksek diplomat seviyesidir.

Büyükelçi ve benzeri makamlara genel olarak diplomat denir. Esas olan nasıl diplomat olunur bilmektir. Büyükelçi bu diplomatların en üst düzeyde olanıdır.

Büyükelçi Nasıl Olunur?

Büyükelçi olmak için bazı şartları sağlamak gerekir. Bu şartlardan bahsedeceğiz. Ancak şunu söyleyerek başlayalım ki büyükelçi Cumhurbaşkanı tarafından atanır. Cumhurbaşkanı belirli yeterliliklere sahip bürokratlar arasından büyükelçilik makamlarına atama yapar.

Eğitim Şartı

Büyükelçi denince ilk akla gelen bölüm uluslararası ilişkiler bölümüdür. Ancak bunun dışında siyasal bilgiler, kamu yöntemi ve benzeri bölümlerden mezun olmak yeterlidir. Ondan sonra diplomat olmak için açılan sınavlara girebilirsiniz.

Uluslararası ilişkilerde çalışan kamu personellerine genel olarak diplomat denir. Diplomatlar elçi, konsolos, büyükelçi olabilirler. Ayrıca bu kurumlarda çalışan çeşitli yardımcı görevleri de üstlenebilirler.

Eğitim konusunda iyi bir notla mezun olmak ve anlatılan dersleri iyi öğrenmek avantaj sağlayacaktır.

Dil ve İletişim Bilgisi

Büyükelçilik iletişim ve diplomasi makamıdır. Sayıları çok az olan büyükelçiler başka ülkelerdeki en önemli temsilcilerimizdir. Bu nedenle iletişim becerilerinin güçlü olması gerekir. İletişim bilginin ana anahtarı da yabancı dil bilgisidir.

Bir büyükelçi görev aldığı ülkenin dilini iyi bilirse ve o ülkeyi tanırsa iletişim konusunda çok büyük avantaj elde edecektir. 

Ayrıca uluslararası diplomaside iletişim için bazı temel noktalar vardır. Bunlara hakim olmak, diplomasi dilini en iyi şekilde kullanmak açısından çok önemlidir. Büyükelçilerin iletişim gücü dış politikanızı önemli ölçüde etkiler.

İş Tecrübesi

Yukarıda da belirttiğimiz gibi büyükelçilik özel bir görev olduğu için yeni mezun birinin büyükelçi olması çok görülmüş bir şey değildir. Belirli bir süre kamuda çeşitli kademelerde görev almak, diplomasi tecrübesine sahip olmak çok önemlidir.

Büyükelçi olmak isteyen birinin odaklanması gereken temel soru aslında nasıl diplomat olunur sorusudur. Çünkü burada esas olan iyi bir diplomat olmaktır. Büyükelçilik makamı için kendinizi yaptığınız işlerle ve tecrübelerle ispat ettikten sonra sizi tanıyan insanların önermesiyle ve cumhurbaşkanın atamasıyla elde edilebilir.

Bu nedenle diplomat olmayı düşünen birinin temel amacı iyi bir diplomat olmak olmalıdır. Bunun yanında yabancı dil konusunda kendinizi ne kadar geliştirirseniz o kadar avantaj elde edersiniz.

Büyükelçi ve Konsolos Farkı

Bir yabancı ülkede hem konsolosluk hem de büyükelçilik bulunabilir. Eğer ülke çok küçükse ve ilişkiler pek yoksa her ikisi bulunmaya da bilir. Büyükelçiliğin başında büyükelçi, konsolosluğun başında ise konsolos bulunur. İkisi arasındaki fark sıkça merak edildiği için ona da açıklık getirmek gerekir.

Konsolosluklar bir ülkenin diğer ülkelerde bulunan ve ticari ilişkiler kurmaya yarayan resmi daireleridir. Vize ve pasaport işlemleri ve benzeri diğer ticari işlemler konsolosluklar tarafından yürütülür. Bir ülkenin başka bir ülkede birden fazla şehirde konsolosluğu bulunabilir.

Büyükelçilik ise bir ülkenin diğer ülkelerin başkentlerinde yalnızca bir tane olan diplomatik kurumdur. İki ülke arasındaki her türlü siyasi iletişim büyükelçilik aracılığıyla gerçekleştirilir. Dolayısıyla büyükelçilik daha üst bir makamdır.

Konsolos diplomatik temsilci sayılmaz. Ayrıca konsolosluk açma zorunlu bir durum dahi değildir.

Büyükelçilik veya konsoloslukların her ikisi de dış işleri kapsamında değerlendirilmektedir. Bunlar yurt dışıyla iletişim için önemli kurumlardır.

Büyükelçiler kendi ülkelerinin devlet başkanı tarafından imzalanmış bir güven mektubu ile göreve başlarlar. İtimatname olarak da adlandırılan bu güven mektubu gittikleri ülkenin devlet başkanına törenle arz edilir. Böylece büyükelçi göreve başlamış olur.

Türkiye’nin büyükelçi sayısı yıllar içinde artmasına rağmen 150’de daha azdır. Ne kadar az sayıda bulunduğunu bilmek ne kadar önemli olduğunu anlamak açısından da önemlidir.

Büyükelçilerin Görevleri Nelerdir?

Büyükelçi nasıl olunur kabaca öğrendik. İyi bir idari eğitim, yabancı dil bilgisi ve diplomasi alanındaki tecrübe bu konuda takip edilmesi gereken adımlardır. Şimdi de büyükelçilerin görevleri nelerdir biraz değinelim.

Büyükelçilerin görevleri maddeler halinde şöyle sıralanabilir:

• Görev aldığı ülkede temsil ettiği ülkenin devlet başkanını temsil etmek
• Temsil ettiği ülkenin vatandaşlarını ve uyruğunu taşıyan tüzel kişilerin menfaatlerini korumak
• Görev aldıkları ülke ile kendi ülkesi arasındaki temas ve müzakereleri gerçekleştirmek
• İki ülke arasında her türlü siyasi, askeri, ekonomik, bilimsel, kültürel ve benzeri alanlardaki ilişkilere aracılık etmek ve bunları geliştirmek
• Görev aldıkları ülkelerde var olan gelişmeleri takip etmek, bununla ilgili üzerine düşen vazifeleri yapmak, temsil ettiği ülkeye ve gerektiğinde diğer yurtdışı kurumlarına bilgileri iletmek

Bu kapsamdaki görevler ile büyükelçilerin ve büyükelçilik altında yer alan konsoloslukların dış ilişkilerde çok önemli görevleri vardır. Bizim yurt dışında büyükelçilerimiz olduğu gibi başkent Ankara’da da birçok ülkenin büyükelçisi yaşamaktadır.

İyi Bir Büyükelçinin Özellikleri

Büyükelçi olmak istiyorsanız kendinizi yetiştirmeniz için iyi bir büyükelçi nasıl olunur bilmeniz gerekir. Bu nedenle nitelikli bir büyükelçinin bazı özelliklerini paylaşalım istedik.

İyi bir büyükelçinin özellikleri maddeler halinde şöyle sıralanır:

• Güçlü bir eğitime ve teorik alt yapıya sahiptir.
• Yabancı dil bilgisi çok iyidir.
• Temsil ettiği ülkenin dilini, tarihini, siyasi koşullarını detaylı olarak bilir.
• Atandığı ülkenin dilini ve özelliklerini iyi bilir.
• Diplomasi diline ve diplomasi tekniklerine hakimdir.
• Devlet geleneğine sahiptir. Hizmet bilinciyle çalışır. Kişisel menfaatleri ön planda tutmaz.
• Kriz yönetimi, uluslararası hukuk, mevzuat ve teamüller hakkında detaylı bilgi sahibidir.
• Çalışkandır. Aktif görev alır ve iki ülke arasındaki iyi ilişkileri sürekli geliştirmek için uğraşır.

Eğer büyükelçi olmak gibi bir hayaliniz varsa sahip olmanız gereken temel özellikleri bilirseniz buna göre kendinizi geliştirmenizde fayda olacaktır.

Büyükelçi Maaşları Nasıldır?

Son olarak herkesin merak ettiği bir diğer soruya da açıklık getirelim. Kısaca söylemek gerekirse büyükelçi maaşları iyidir. Ancak maaş dışında da büyükelçilere sağlanan çeşitli kolaylıklar vardır. Seyehat giderleri, konaklama ve barınma gibi ihtiyaçlar devlet tarafından karşılanmaktadır.

Maaş olarak kesin bir rakam söylemek şu açıdan isabetsiz olacaktır. Çünkü bu maaş atanılan ülkeye göre değişiklik gösterir. Burada büyükelçinin yaşayacağı ülkenin geçim koşulları göz önünde bulundurulur.

İlle de bir rakam isterseniz 3 bin – 8 bin dolar aralığında bir rakam söyleyebiliriz. Maaşların döviz cinsinden olması ise avantajdır.

Ancak yukarıda da belirttiğimiz gibi diplomasi maaş öncelenerek seçilecek bir alandan ziyade idealizm ile tercih edilecek bir alandır. Yine de çok üst bir bürokrasi makamı olduğu için iyi bir maaş alırsınız.