Uydular doğal uydu ve yapay uydu şeklinde ikiye ayrılmaktadır. Yapay uydular insanların ürettiği uydulardır. İnsanlar gökyüzüne bu tür uydular göndermeden önce sadece doğal uydular bulunmaktaydı. Ancak her gezegenin doğal uydusu da olmayabilir. Ya da gezegenlerin doğal uydu sayısı birbirinden farklılık gösterir. Bu yazıda doğal uydusu olmayan gezegenler hangileridir değineceğiz.

Güneş sisteminde yer alan 8 gezegenden 6 tanesinin doğal uydusu bulunur. Hiç doğal uydusu olmayan ise iki gezegen vardır. Bunlar Merkür ve Venüs’tür.

Hepimizin bildiği gibi Dünya’nın doğal uydusu 1 tanedir ve Ay’dır. Bunun dışında gezegenimizin çeşitli yapay uyduları da bulunmaktadır. Genel olarak iç gezegenler ya az doğal uyduya sahiptir ya da hiç uyduları bulunmaz. Dış gezegenler ise doğal uydu sayısı açısından oldukça zengindir.

Gezegenlerin Uydu Sayıları Tablosu

Aşağıdaki tabloda gezegenlerin doğal uydu sayısı gösterilmiştir:

Tablodan görüldüğü üzeri Merkür ve Venüs’ün doğal uydusu yoktur. Dünya’nın ise 1 doğal uydusu bulunmaktadır. Halkalı olan dış gezegenlerin ise daha fazla sayıda doğal uyduları vardır.

Merkür ve Venüs’ün Neden Doğal Uydusu Yoktur?

Merkür ve Venüs gezegenleri hem Güneş’e oldukça yakın hem de küçük gezegenlerdir. Bu gezegenlerin doğal uydusunun olmamasının nedenleri farklı teorilerle açıklanmaktadır.

Bunlardan ilki Güneş’e yakın olmaları nedeniyle Güneş rüzgarlarının bu gezegenlerin atmosferini yok etmesi ve yüksek sıcaklığa gezegenlerin maruz kalmasıdır. Güneş sıcaklıkları bu gezegenlerin çevresinde yer alan gazların birikmesine ve yoğunlaşmasına izin vermemiştir. Yoğunlaşmayan rüzgarlar herhangi bir uydu oluşturamamıştır.

İkinci bir neden de Merkür ve Venüs gezegenlerinin kütlece küçük olmasıdır. Küçük gezegenlerin kütle çekim kuvveti oldukça düşük olduğundan oluşacak uydunun Güneş’e kapılması ve zamanla yok olması daha kolaydır. Bu nedenle Merkür ve Venüs gibi küçük ve aynı zamanda Güneş’e yakın gezegenlerde kalıcı doğal uydu bulunmaz.

Merkür ve Venüs’ün hiç doğal uydusunun olmamasını genel olarak yüksek sıcaklıklara maruz kalmalarının ve düşük kütleli olmalarının bir sonucu olarak yorumlayabiliriz.

Dünyamız Güneş sisteminde bulunan gezegenlerden biridir. Güneş sisteminde toplam 8 gezegen bulunmaktadır. Bu gezegenlerden iç taraftaki ilk dördüne iç gezegen denirken dış taraftaki son dört gezegene dış gezegen denmektedir. Bu yazıda dış gezegenler hangileridir yanıtlayacağız. Aynı zamanda dış gezegenlerin özellikleri üzerinde de duracağız.

Güneş sisteminde dış tarafta bulunan gezegenler dış gezegenler denir. Dış gezegenler şöyle sıralanır:

• Jüpiter
• Satürn
• Uranüs
• Neptün

Eskiden 9 gezegen olarak ele alınmaktaydı. Ancak 2006 yılında en dışarıdaki Plüton artık gezegen sayılmamaya başlandı. Bu nedenle dış gezegen sayısı 5’ten 4’e düşmüştür.

Güneş’e yakın ilk dört gezegene ise iç gezegen denir. İç gezegenler şöyle sıralanır:

• Merkür
• Venüs
• Dünya
• Mars

İç gezegenlere karasal gezegenler, dış gezegenlere ise gazsal gezegenler denir. Bu adlandırma gezegenlerin yapılarından kaynaklanmaktadır.

Dış Gezegenlerin Özellikleri

İç ve dış gezegen ayrımı yapılırken Güneş’e yakınlık ana kriter olarak alınmaktadır. Ancak bu gezegenlerin çeşitli özellikler açısından farklılaştığını da görmekteyiz. Dış gezegenlerin özellikleri şöyle sıralanabilir:

• Güneş sisteminde dış yörüngelerde bulundukları için Güneş’e daha uzaktırlar.
• Çok sayıda doğal uyduları vardır. (Uydu sayılarını aşağıdaki tabloda verdik.)
• Dış gezegenler aynı zamanda halkalı gezegenlerdir.
• Gaz yapıda oldukları için dev gaz kütlesi şeklindedirler.
• İç gezegenlere göre kütlece daha büyüktürler.
• Güneş sistemindeki en büyük gezegen Jüpiter’dir.

Dış gezegenler kısaca büyük kütleli, gaz yapıda, çok sayıda doğal uyduya sahip halkası olan gezegenlerdir. Dış gezegenlerin en büyüğü Jüpiter ve en küçüğü Neptün’dür.

Gezegenler Tablosu

Gezegenleri çeşitli açılardan sınıflandırmak ve kendi içerisinde sıralamak mümkündür. Bu sıralamaları ezberlemek yerine bir tabloda temel özellikleri görmek daha faydalı olacaktır. Aşağıdaki gezegenler tablosu bu açıdan önemli bilgiler sunmaktadır.

Yukarıdaki tabloda gezegenler Güneş’e yakınlıklarına göre sırayla verilmiştir. Buna göre en yakın gezegen Merkür ve en uzak gezegen ise Neptün’dür.

Güneş sisteminde 8 tane gezegen bulunur. Eskiden biz bunu 9 olarak öğreniyorduk ancak 2006 yılında yapılan değişikle Plüton artık gezegen sayılmamaya başlandı. Kalan 8 gezegenin dördünü iç gezegen ve dördünü dış gezegen olarak sınıflandırmaktayız. Bu yazıda iç gezegenler üzerinde duracağız. İç gezegenlere aynı zamanda karasal gezegenler de denir.

İç gezegenler Güneş sisteminde Güneş’e en yakın ilk dört gezegendir. İç gezegenler şöyle sıralanır:

• Merkür
• Venüs
• Dünya
• Mars

Geri kalan ve daha dış tarafta olan gezegenler ise dış gezegenlerdir. Bunlara aynı zamanda “gazsal gezegenler” de denir. Dış gezegenler şöyle sıralanır:

• Jüpiter
• Satürn
• Uranüs
• Neptün

Bu ayrımı Güneş sisteminde içte ya da dışta olmaya göre yapabiliriz. Dünya dahil ilk dört gezegen içsel gezegenlerdir ve Güneş’e daha yakındır.

İç Gezegenlerin Özellikleri

İç gezegenler yapı olarak da dış gezegenlerden  biraz farklıdırlar. İç gezegenlerin genel özellikleri şöyle sıralanabilir:

• Güneş sisteminde iç yörüngelerde yer aldıklarından Güneş’e daha yakındırlar.
• Ya hiç ya da az sayıda doğal uyduları vardır. Merkür ve Venüs’ün uydusu yoktur. Dünya’nın 1, Mars’ın 2 doğal uydusu bulunur.
• Bu gezegenlerin halkaları yoktur.
• Çeşitli mineral ve metaller içerirler. Bu nedenle karasal gezegen olarak sınıflandırılırlar.
• İç gezegenlerin en büyüğü Dünya, en küçüğü ise Venüs’tür.

Bütün gezegenleri çeşitli açılardan sıralamak ve sınıflandırmak mümkündür. İç ve dış gezegen ayrımı bulundukları yere göre yapılmış temel bir ayrımdır.

Gezegenler Tablosu

Hangi gezegenin daha büyük ya da hangisinin halkası var anlayabilmek için gezegenler tablosuna bakmak daha yararlı olacaktır.

Tabloda görüldüğü üzere iç gezegenler halkası olmayan gezegenlerdir. Dış gezegenler ise halkalı gezegenlerdir. Ayrıca iç gezegenler dış gezegenlere göre kütlece daha küçüktür.