Hangi maddenin saf madde olup olmadığı kimyada önemli bir bilgidir. Çünkü saf maddelerin kendine ait ayırt edici özellikleri bulunmaktadır. Saf olmayan maddeleri ise ayırt etmek biraz daha karışıktır. Bu yazıda ayran saf madde midir sorusuna yanıt vereceğiz.

Ayran saf madde değildir. Ayran bir karışımdır. Karışımların ise hiçbiri saf madde değildir. Saf maddeler elementler ve bileşiklerdir.

Ayranın lezzetine ve görüntüsüne baktığımız zaman acaba saf madde mi diye aldanabiliriz. Bir şeyin lezzetli veya doğal olması ayrı bir konu kimyasal olarak saf madde olması ayrı bir konudur.

Ayran Neden Saf Madde Değildir?

Bir maddenin saf olabilmesi için tek bir maddeden meydana gelmesi gerekir. Yani ya element olması ya da bileşik olması gereklidir. Karışımlarda birden fazla saf madde bir araya gelerek karışmıştır. Karışımlarda karışımın hangi özelliği göstereceği net değildir. Karışımın içerisindeki maddelerin oranına göre karışım farklı bir özellik kazanır.

Ayranın içeriğine baktığımız zaman su, yoğurt ve tuzu görmekteyiz. Yani 3 değişik yapı ayranı oluştururken bir araya gelmektedir.

Ayran homojen mi heterojen mi başlıklı yazıda ayranın heterojen karışım olduğunu söylemiştik. Ancak homojen karışım da olsa yine karışım olduğu için saf madde olamazdı.

Bu arada çok sorulduğu bir bu vesileyle yoğurt saf madde midir sorusuna da cevap verelim. Yoğurt da süt de saf madde değildir. Bunlar da birer karışımdır.

 Saf Madde ve Karışım Örnekleri

Temelde bütün maddeleri 3 gruba ayırırız:

1. Elementler
2. Bileşikler
3. Karışımlar

Bunlardan ilk ikisi yani element ve bileşikler saf maddeyken karışımlar saf madde değildir. Kısacası maddeleri saf maddeler ve karışımlar olarak da ikiye ayırabiliriz.

Saf maddelere şu örnekler verilebilir:

• Demir
• Altın
• Bakır
• Oksijen
• Karbondioksit
• Magnezyum
• Karbon
• Su
• Sofra tuzu
• Glikoz
• Alkol
• Saf şeker
• Elmas
• Kömür

Yukarıda sıraladığımız saf madde örnekleri ya element ya da bileşiklerdir.

Saf olmayan maddelere yani karışımlara şu örnekler verilebilir:

• Yağ su karışımı
• Çorba
• Meyve suyu
• Süt
• Gazoz
• Kola
• Hava
• Çamurlu su
• Toprak
• Şerbet
• Boza
• Çelik

Homojen ya da heterojen bütün karışımlar saf olmayan madde olarak sınıflandırılır. Bu maddelerin belirli bir kaynama, erime noktaları yoktur.

Ayranın neden saf madde olmadığını artık biliyoruz. Bu kıyasa göre hangi maddenin saf olup olmadığını kendimiz anlayabiliriz.

Oksijen saf bir maddedir. Çünkü aynı tür atomlardan oluşan bir elementtir. Karışımlar ise saf değildir. Bu nedenle biz maddeleri saf maddeler ve karışımlar olarak ayırabiliriz.

Temel ayrımı şu şekilde yapabiliriz. Elementler ve bileşikler saf madde, karışımlar ise saf olmayan maddedir.

Bir Maddenin Saf Olup Olmaması Neden Önemlidir?

Oksijen saf madde mi yoksa karışım mı diye neden soruyoruz? Ya da böyle bir ayrıma neden gidiyoruz. Çünkü bir maddenin saf olup olmaması kimya açısından çok önemlidir. Bu önemi anlamak için saf madde ve karışımlar arasındaki farkı bilmemiz gerekir. Aşağıdaki tabloda bu farklar gösterilmiştir.

Su saf maddedir. Bu nedenle belirli sıcaklık ve basınç altında belirli özellikleri vardır ve bu onu diğer maddelerden ayırmamızı sağlar. Aynı şekilde tuz da saf maddedir. Ancak tuzlu suyu bir karışımdır. Tuzlu suyun derişimi değiştikçe özellikleri de değişmektedir. Örneğin kaynama sırasında tuzlu suyun sıcaklığı da değişir.

İlgili yazı: Hava saf madde midir?

Saf Madde ve Karışımlara Örnekler

Oksijen saf madde midir sorusunun cevabı sanırım netleşmiştir. Çok sorulan bazı maddeleri izah etmek adına saf ve saf olmayan madde örnekleri verelim.

Saf madde örnekleri şöyle sıralanabilir:

• Saf su
• Tuz
• Oksijen
• Klor
• Flor
• Demir
• Gümüş
• Altın
• Bakır

Saf olmayan madde (karışım) örnekleri şöyle sıralanabilir:

• Tuzlu su
• Şekerli su
• Çorba
• Hava
• Süt
• Toprak
• Kola
• Gazoz
• Tükürük
• Sis
• Ayran
• Kolonya

Dikkat ederseniz tuzlu su homojen, ayran ise heterojen karışımdır. Buna rağmen ikisi de saf madde değildir. Karışımlar homojen de olsalar saf madde değillerdir.

Çözeltiler saf madde değildir. Bunun nedeni çözeltilerin de birer karışım olmasıdır. Hiçbir karışım saf madde değildir. Saf maddeler elementler ve bileşiklerdir.

Karışımlarda birden fazla saf madde aralarında kimyasal tepkime olmadan bir arada bulunur. Karışımları genel olarak homojen ve heterojen karışımlar olarak ikiye ayırmaktayız.  Çözeltileri homojen karışımlardır.

Karışımlar ve Saf Maddelerin Farkı

Çözeltilerin saf madde mi acaba diye karıştırılmasının nedeni her tarafta aynı özelliği gösteren tek fazlı yapılar olmalarıdır. Ancak bu özellikleri göstermek çözeltileri saf madde yapmaz. Saf maddeler element ya da bileşik olmak zorundadır.

Bu ayrımı yapmamızın temelinde şu yatmaktadır. Saf maddelerin kendine ait özellikleri bulunmakta ve karışımlar bu özellikleri göstermemektedir.

Örneğin kaynama sırasında saf suyun sıcaklığı sabittir. Ancak bir çözelti olan şekerli suyu kaynatırsak kaynama sırasında sıcaklığının değiştiğini görürüz.

Aşağıdaki tablo saf maddeler ile çözeltiler arasındaki farkları göstermektedir.

Saf maddelere saf su, demir, oksijen gibi maddeler örnek gösterilirken çözeltilere tuzlu su, gazoz, şekerli su gibi örnekler verilebilir.

Maddeleri saflık açısından saf maddeler ve saf olmayan maddeler olarak ikiye ayırırız. Bu ayrım kimyada bizim için önemlidir. Çünkü saf maddelerin ve saf olmayan maddeler çeşitli özellikler açısından ayrışmaktadır. Bu yazıda aynı cins atomlardan oluşan saf madde üzerinde duracağız. Daha önce farklı cins atomlardan oluşan saf madde konusunu anlatmıştık.

Aynı cins atomlardan oluşan saf maddelere element denir. Elementler tek tip atomdan oluşan saf maddelerdir. Elementlerin tepkimeye girerek oluşturdukları yapıya bileşik denir. Bileşikler de birer saf maddedir ancak bileşikler aynı cins değil farklı cins atom içerirler.

Saf maddeleri elementler ve bileşikler olarak ikiye ayırabiliriz. Saf olmayan maddeler ise karışımlardır.

Aynı Cins Atomlardan Oluşan Saf Maddelere Örnekler

Elementler tek bir atom türünün bir araya gelmesiyle meydana gelir. Örneğin demir bir elementtir ve yapısında sadece demir atomları bulunur. Bu nedenle demir elementi demir atomunun özelliklerini taşır.

Aynı cins atomlardan oluşan saf madde örnekleri şöyle sıralanabilir:

• Oksijen
• Hidrojen
• Helyum
• Karbon
• Azot
• Flor
• Neon
• Demir
• Gümüş
• Altın
• Bakır
• Sodyum
• Magnezyum
• Kalsiyum
• Potasyum
• Klor
• İyot
• Brom
• Selenyum
• Alüminyum
• Cıva

Bütün elementleri bu şekilde sınıflandırabiliriz. Yukarıda belirttiğimiz gibi bileşikler de birer saf maddedir ancak farklı tür atomlardan oluşmuşlardır.

Saf Maddelerin Genel Özellikleri

Saf maddelerin genel özelliklerini bilmemiz genel kimya açısından önemlidir. Ayrıca neden maddeleri saf ve saf olmayan maddeler olarak ayırdığımız da bu şekilde daha iyi anlaşılacaktır.

Saf maddelerin genel özellikleri şöyle sıralanır:

• Aynı cins atomlardan oluşanlarına element, farklı cins atomlardan oluşanlarına bileşik denir.
• Elementler periyodik tabloda sembollerle gösterilirken bileşikler formüllerle gösterilir.
• Saf maddeler fiziksel yöntemlerle bileşenlerine ayrılamazlar.
• Saf maddeler homojen yapıdadırlar ancak her homojen olan yapı saf değildir. Homojen karışımlar birer karışım oldukları için saf madde değildirler.
• Hal değiştirme sırasında saf maddelerin sıcaklıkları sabittir. Erime, donma, kaynama ve yoğunlaşma gibi durumlarda saf maddelerin sıcaklıkları sabit kalır.
• Saf maddeleri birbirinden ayıran çeşitli ayırt edici özellikler bulunmaktadır.

Saf olmayan maddelerde yani karışımlarda bu tür özellikler görülmez. Bu nedenle iki madde türünü farklı sınıflandırmaktayız.

Saf maddelerle ilgili ne çok merak edilen konulardan biri deniz suyudur. Deniz suyu saf madde mi karışım mı hep bir kafa karışıklığı bulunuyor. Bu yazıda buna netlik getireceğiz. Ardından da konunun mantığını öğreneceğiz.

Deniz suyu tuzlu sudur ve bu nedenle bir karışımdır. Karışımlar saf madde değildir. Yani deniz suyu saf madde değil karışımdır.

Deniz suyu saf mı yoksa karışım mı anlamak için içeriğine bakmak gerekir. İçerisinde tek bir madde varsa saf madde, birden fazla madde varsa karışım olur.

Daha önce cevapladığımız su saf madde midir sorusunda suyun saf olduğunu ancak tuzlu suyun saf olmadığını ifade etmiştik.

Saf Madde ve Karışım Ayrımı

Saf maddeler ve saf olmayan maddeler kimyasal olarak farklı özellikler gösterirler. Bu nedenle biz kimyada maddeleri saf maddeler ve karışımlar (saf olmayanlar) olarak ayırmaktayız.

Saf maddeler fiziksel yöntemlerle bileşenlerine ayrılmıyorken karışımlar fiziksel yöntemlerle bileşenlerine ayrılabilir.

Deniz suyundan saf su eldesi fiziksel yöntemlerle mümkündür. Çünkü deniz suyu aslında bir tuzlu su karışımıdır. Deniz suyunu alıp ısıtırsanız su buharlaşır ve dipte tuz kalmaktadır. Bu yöntemle denizlerden tuz da elde edilmektedir.

Saf maddelerin hal değişim sıcaklığı, öz kütle, öz ısı gibi kendilerine has ayırt edici özellikleri vardır. Ancak saf olmayan maddelerin böyle özelliklerinden bahsetmemiz kolay değildir. Çünkü karışımlar farklı yoğunlukta farklı özellikler göstermektedir.

Örneğin 100 gram suya 10 gram tuz ekleyerek oluşturduğumuz karışımla 100 gram suya 20 gram tuz ekleyerek oluşturduğumuz karışımlar birbirinden farklı özellikler gösterir. Saf maddelerin özellikleri ise geneldir ve her yerde geçerlidir.

Deniz Suyunun İçeriği ve Ayrıştırılması

Deniz suyu çoğunlukla tuz ve su içermesine rağmen içerisinde birçok farklı mineral de az miktarda bulunmaktadır. Bu özellikleriyle deniz suyu birçok balığın ve deniz canlısının yaşamasına olanak sağlamaktadır.

Deniz suyundan saf su eldesi fiziksel mi kimyasal mı diye çok soruluyor. Denizden saf su ya da tuz elde fiziksel yöntemlerle yapılır. Kimyasal yöntemler daha kapsamlı ve maliyetli iken fiziksel yöntemler daha basit ve uygulanabilirdir.

İçme suyun az olduğu bazı ülkeler deniz suyundan saf su elde ederek bunu çeşitli amaçlarla kullanmaktadır. Uzun yola çıkan gemilerde de deniz suyundan içme suyu elde eden sistemler bulunmaktadır. Ancak bu ayrıştırma yapılmadan deniz suyu içilirse susuzluğu gidermez ve hayat kurtaramaz.

Deniz suyundan magnezyum da dahil olmak üzere çeşitli mineraller elde edilmektedir. Ancak ayrıştırma işlemleri maliyetli olduğundan ilk yöntem olarak kullanılmamaktadır. İleride bu maliyetler düşerse belki de denizler tatlı su ve mineraller elde etmek için daha çok kullanılacaktır.

Denizin kıyı kesimlerinde sığ yerlerde güneşle buharlaşmanın olması sonucu tuzlar arta kalmaktadır. Bu şekilde doğal olarak ayrışan tuzları toplamak ise birçok insanın uğraştığı ekonomik bir faaliyettir.

Saflık deyince birçoğumuzun aklına su gelmektedir. Bu durumda şunu sormak gerekir. Gerçekten su saf madde midir? Bu soruya cevap vermek için saf madde olmanın şartlarını bilmemiz gerekir. Dilerseniz önce kısa cevabı verelim. Ardından detayları sunalım.

Su saf bir maddedir. Bunun nedeni bir bileşik olmasıdır. Bileşikler fiziksel yöntemlerle bileşenlerine ayrılmazlar. Bu da onları saf birer madde haline getirir.

Burada şuna dikkat etmek gerekir. Saf madde olan su, saf su denilen sadece su içeren maddedir. Eğer içerisine başka bir madde katarsak o artık saf madde olmaktan çıkar ve karışım olur.

Saf Madde ve Karışım Farkı

Kimyada biz maddeleri incelerken saf maddeler ve karışımlar diye ayırmaktayız. Yani elimizde bulunan şey ya bir saf maddedir ya da bir karışımdır. Saflığı bozan tek şey bir şeyin karışım olmasıdır.

Karışımlar fiziksel yöntemlerle bileşenlerine ayrılan yapılardır. Birden fazla saf maddenin karışmasıyla meydana gelirler. Karışımlar saf maddelere göre farklı özellikler gösterirler. Bu nedenle maddeleri incelerken bu ayrıma gitmemiz gerekir.

Saf maddeler ise tek bir maddeden oluşurlar ve fiziksel yöntemlerle başka maddelere ayrılmazlar. Saf maddeler iki çeşittir. Bunlar elementler ve bileşikler şeklindedir.

Elementler tek tip atom içeren maddelerdir. Örneğin demir bir elementtir. İçerisinde demir atomları bulunur. Bileşikler ise birden fazla elementtin tepkimeye girmesiyle oluşan yapılardır. Su bir bileşiktir. Çünkü içerisinde hidrojen elementi ve oksijen elementi bulunur. (H₂O)

Elementler tek tür atomlardan oluşurken bileşikler farklı tür atomlar içerir. Ancak her ikisi de saf maddedir.

Her Su Saf Mıdır?

Su saf mıdır sorusuna bir kısaca evet su saf maddedir diye cevap veriyoruz. Bunun nedeni suyu saf su olarak düşünmemizdir. İçerisinde sadece su molekülleri olan su bileşiği saf bir maddedir. Ancak saf su her yerde bulunan bir şey değildir.

Musluklarınızı açtığınız zaman akan musluk suyu saf madde değildir artık. Çünkü içerisine belediye tarafından klor gibi başka maddeler karıştırılmıştır. Fakat bunların miktarı çok fazla olmadığı için musluk suyu da saflığa yine bir nebze yakındır.

Saf suya eklediğiniz her madde onun saflığını bozar. Eklenen maddenin yoğunluğu arttıkça saflık da giderek azalır. Bir şey ekleyerek saflığı bozmaya ise safsızlaştırma denir.

İlgili yazı: Süt saf madde midir?

Tuzlu Su ve Şekerli Su Saf Madde Midir?

Yukarıda anlattıklarımız ışığında artık biliyoruz ki tuzlu su saf madde değildir. Şekerli su da saf madde değildir. Bunlar birer karışımdır.

Tuzlu suda veya şekerli suda fiziksel yöntemler kullanılarak su ve tuz ya da su ve şeker birbirinden ayrılabilir.

Saf suyun belirli bir kaynama ve erime sıcaklığı vardır. Bu özellikler saf suyun ayırt edici özellikleridir. Ancak suya tuz ve şeker gibi maddeler koyarsanız artık bu durum değişir.

Tuzlu suda tuz derişimi arttıkça kaynama noktası yukarı doğru gider. Bu nedenle tuzlu su diye ifade ettiğimiz şeyin özelliklerini tespit etmek için yoğunluğunu bilmemiz gerekir. Yani tuz oranı iyi tespit edilmelidir. Siz tuz miktarını değiştirdikçe artık elde ettiğiniz madde başka bir madde haline gelmektedir.

Karışımlarda erime, donma, kaynama, yoğunlaşma gibi hal değişimleri sırasında sıcaklık sabit kalmaz. Bu nedenle bu maddelerin belirli bir hal değişim sıcaklıkları da bulunmaz.

Farklı cins atomlardan oluşan saf maddelere bileşik denmektedir. Bileşikler elementlerin tepkimeye girmesiyle ortaya çıkar. Yapılarında farklı cins atom vardır ancak madde olarak tek tip özellik gösterirler.

Saf maddeler elementler ve bileşiklerdir. Elementler aynı tür atom içerirken bileşikler farklı tür atomlar içermektedir.

Aynı Tür ve Farklı Tür Atomlardan Oluşan Saf Maddelere Örnekler

Bir maddenin saf madde olması için ya element olması ya da bileşik olması gerektiğini söyledik. Eğer karışım olursa artık saf madde olmaktan çıkar. Karışımların da farklı atomlar içerdiğini unutmayalım.

Aynı tür atomlardan oluşan saf madde örnekleri şöyle sıralanabilir:

• Demir
• Altın
• Gümüş
• Bakır
• Magnezyum
• Sodyum
• Oksijen
• Sodyum
• Azot
• Helyum

Yukarıda saydığımız elementler sadece kendi element atomlarını içermektedir. Dolayısıyla tek bir tür atomdan çok sayıda bulunmaktadır.

Farklı cins atomlardan oluşan saf madde örnekleri şöyle sıralanabilir:

• H₂O (Su)
• CO₂ (Karbondioksit)
• NaHCO₃
• NH₃
• KCI
• HCI
• HBr
• HF
• NaCI (Sofra tuzu)
• NaOH
• CH₄

Yukarıda saydığımız bileşikler farklı tür atomların bir araya gelerek oluşturdukları yapılardır. Bu yapılar saf madde özelliği göstermektedir.

Birden fazla bileşiği tepkime olmaksızın karıştırırsak karışım elde ederiz. Bu durumda artık saflığı yitirmiş oluruz. Örneğin su ve tuzu karıştırırsak elde ettiğimiz tuzlu su artık saf madde değildir.

Saf Maddelerin Temel Özellikleri

Element ve bileşiklerin saf madde olduğunu öğrendik. Şimdi de saf maddelerin özelliklerine kısaca değinelim:

• Element veya bileşikler bu sınıf içerisinde yer alır.
• Element olanları sembolle, bileşik olanları formüllerle gösterilir.
• Fiziksel yöntemlerle bileşenlerine ayrılamazlar.
• Hal değişimi sırasında (erime, kaynama vb.) sabit sıcakları vardır.
• Homojendirler.
• Özkütle, özısı, özhacim gibi kendilerine özgü ayırt edici özellikleri vardır.

Saf maddelerin kendilerine ait belirli karakterleri vardır. Ancak karışımlar için bunu demek zordur. Çünkü karışımlarda maddelerin karışma oranı değiştiğinden birçok özellik de derişimle birlikte değişmektedir.

]]> https://tercihrehberin.com/farkli-cins-atomlardan-olusan-saf-madde/feed/ 0 https://tercihrehberin.com/sut-saf-madde-midir/ https://tercihrehberin.com/sut-saf-madde-midir/#respond Wed, 16 Dec 2020 06:05:46 +0000 https://tercihrehberin.com/?p=4371 Bir maddenin saf madde olup olmaması özelliklerini değerlendirme açısından bizim için çok önemlidir. Bu nedenle hangi maddelerin saf madde olduğu iyi bilinmelidir. Süt saf madde midir şeklinde sorular karşımıza çok çıkıyor. Bunları tek tek cevaplamaya çalışıyoruz. Bu yazıda da bu soruya cevap vereceğiz.

Maddeleri saf maddeler ve saf olmayan maddeler olarak iki grupta ele alabiliriz. Süt saf madde değildir.

Süt beyaz rengiyle size safmış gibi gelebilir ancak kimyasal olarak incelendiğinde saf madde olmadığı anlaşılmaktadır.

Süt Neden Saf Madde Değildir?

Tek bir madde içeren varlıklara biz saf madde deriz. Bu açıdan bakıldığında element ve bileşikler saf madde olur. Karışımlar ise saf madde özelliği göstermez.

Dolayısıyla maddeleri temelde saf maddeler ve karışımlar olarak ikiye ayırmak da mümkündür. Süt bir karışım olduğu için saf madde olamaz.

Sütün içerisinde şu maddeler karışmış durumdadır:

• Su
• Proteinler
• Azotlu bazı bileşikler
• Süt şekerleri (laktoz vs.)
• Süt yağı
• Mineraller
• Vitaminler
• Çeşitli enzimler

Sütün türüne göre biraz değişkenlik gösterse de genel olarak sütün büyük miktarı sudur. Ancak içerisinde protein, yağ, karbonhidrat, mineral ve vitaminler vardır. Bunlarla birlikte süt besleyici bir gıda haline gelmektedir.

Benzer yazı: Toprak saf madde midir?

Element, Bileşik ve Karışımlar

Tek tür atom içeren maddeler elementlerdir. Örneğin demir, bakır, kalsiyum, klor, oksijen gibi maddeler birer elementtir ve bu nedenle saf maddedir. Elementler periyodik tabloda dizilidir ve her bir element sembollerle gösterilir. 100’ün üzerindeki element farklı oranlarda birleşerek doğadaki bütün maddeleri meydana getirmektedir.

Elementlerin tepkimeye girmesiyle bileşikler meydana gelir. Bileşikler de birer saf maddedir. Su, sofra tuzu, karbondioksit gibi maddeler birer bileşiktir. Bu maddeler de saf madde özelliği gösterirler. Bileşikler içerdikleri elementlere göre formüllerle gösterilirler.

Gelelim saf olmayan maddelere. Saf olmayan maddelerin tamamı karışımdır. Birden fazla bileşiğin ya da elementin tepkime olmaksızın karışarak bir araya gelmesiyle karışımlar oluşur. İşte süt bu grupta yer almaktadır. Sütün yapısında birçok farklı bileşik vardır.

Saf Madde ve Karışımlara Örnekler

Saf madde ve karışımlarla ilgili birkaç örnek verelim.

Saf madde örnekleri şöyle sıralanabilir:

• Su
• Oksijen
• Karbondioksit
• Demir
• Bakır
• Altın
• Gümüş
• Cıva
• Saf alkol
• Klor
• Helyum
• Argon

Saf madde örneklerini bütün element ve bileşiklerle genişletebiliriz.

Saf olmayan maddelere şu örnekler verilebilir:

• Kola
• Meyve suyu
• Gazoz
• Süt
• Ayran
• Hava
• Tuzlu su
• Şekerli su
• Zeytinyağlı su
• Çorba
• Toprak
• Çay
• Kahve
• Çelik
• Metal alaşımların tamamı

Karışım olarak sınıflandırılan her şey saf olmayan madde kategorisinde yer almaktadır.

Sütün neden saf madde olmadığını öğrendik. Bu mantığı kullanarak neyin saf madde olduğunu ve neyin olmadığını kendimiz de tespit edebiliriz. Karışımlar saf madde değildir.

Altın asırlardır hem para hem de süs eşyası olarak kullanılan değerli bir madendir. Peki altın saf madde midir? Bu yazıda bu sorunun cevabını öğreneceğiz.

Has altın denilen altın bir saf maddedir. Ancak içerisine başka elementlerin katıldığı durumlarda altın saf olmaktan çıkıp bir alaşım haline gelir. Alaşımlar ise saf madde değil birer karışımdır.

Dolayısıyla altının saf olanı ve olmayanı vardır. Külçe olarak alınan has altın saf bir maddedir. Ancak bilezik gibi çeşitli ziynet eşyalarının yapısındaki altın saf değildir. Bunun nedeni bazı özelliklerini geliştirmek adına içerisine bakır gibi diğer metallerin katılmasıdır.

Altın saf madde midir karışım mıdır şeklinde sorulmasının nedeni maddelerin saf maddeler ve karışımlar olarak iki guruba ayrılmasıdır. Karışımlar saf madde değildir.

Has Altın Neden Saf Maddedir?

Yukarıda değindiğimiz üzere sadece has altın saf maddedir. Has altına saf altın ya da 24 ayar altın da denmektedir. Has altının neden saf madde olduğunu anlamamız için saf maddenin ne olduğuna bakmamız gerekir.

Yapısında kendisinde başka bir madde içermeyen maddelere saf madde denir. Elementler ve bileşikler saf maddedir. Altın bir elementtir. Tek tip madde ve tek tip atom içerir. Bu nedenle altın saf maddedir.

Bir şeyin saf madde olmaması karışım olmasıyla mümkündür. Altından yapılan çeşitli eşyalarda (bilezik, kolye vs.) 24 ayar altın değil 22 ya da 14 ayar altın kullanılır. Bu altınların yapısında ise başka elementler bulunur. Dolayısıyla has olmayan altın aslında saflığı bozulmuş altındır.

Altın Elementinin Özellikleri

Altın periyodik tabloda yer alan bir elementtir. Kendine ait özellikleri bulunmaktadır. Bu özellikler onu değerli bir maden haline getirmektedir.

Altının özellikleri maddeler halinde şöyle sıralanabilir:

• Kimyasal sembolü Au şeklindedir.
• Atom numarası yani proton sayısı 79’dur.
• Kütle numarası 197 şeklindedir.
• Yoğunluğu 19,3 g/cm³ şeklindedir.
• Altın periyodik tabloda 6. periyot 1B gurubunda bulunur.
• Erime noktası 1064 °C, kaynama noktası 2856 °C şeklindedir.
• Parlak ve saf halde yumuşaktır.
• Kolaylıkla şekil alabilir.
• Elektriği iletir ve iyi bir iletkendir.
• Paslanma ve kararmaya karşı oldukça dirençlidir.
• Asitlere karşı dayanıklıdır.
• Oldukça değerli bir madendir.

Altının değerli olmasının nedeni hep kimyasal özellikleri hem de parlak ve ilgi çekici görüntüsüyle ilgilidir. Gerçekten de altın oldukça kaliteli bir metaldir.

Benzer yazı: Toprak saf madde midir?

Toparlarsak, saf altın saf bir maddedir. Ancak alaşım olan ve saflığını yitiren altınlar artık saf madde olarak değil, alaşım olarak sınıflandırılır.

Bir maddenin saf madde olup olmaması kimya açısından önemlidir. Çünkü saf maddelerle saf madde olmayanlar arasında çeşitli özellikler açısından büyük ayrım vardır. Naftalin çeşitli alanlarda kullanılan önemli bir maddedir. Bu yazıda naftalin saf madde midir ona değineceğiz. Dilerseniz hemen cevabı verelim.

Naftalin saf bir maddedir. Çünkü bir kimyasal bileşiktir. Bileşikler tek bir madde içerirler ve saf madde olarak sınıflandırılırlar.

Naftalin saf maddedir derken burada saf naftalinden bahsediyoruz. Eğer naftalinin içine başka bir madde karıştırırsanız o artık saf madde değil karışım olacaktır.

Neyin saf madde olup olmadığıyla ilgili çeşitli yazılar yayımlamaktayız. Daha önce de toprak saf madde midir yazısını yayımlamıştık. Merak ediyorsanız o yazıdan da faydalanabilirsiniz.

Naftalinin Özellikleri

Naftalini saf madde yapan özelliği bir karışım değil bir bileşik olmasıdır. Bileşikler birden fazla elementin bir araya gelmesiyle oluşmuş yapılardır. Naftalin molekülünde de 10 karbon ve 8 hidrojen bulunmaktadır. Yani naftalinin kimyasal formolü C₁₀H₈ şeklindedir.

Formülden de anlayacağınız gibi naftalin organik bir bileşiktir. Karbon bazlıdır. Bu nedenle elde edilmesi de organik kimya yöntemleriyle olur. Günümüzde naftalin uygun katalizör kullanılarak petrolden ya da kömürden elde edilmektedir. Petrol ve kömürün de organik olduğunu biliyoruz.

Naftalinin kendine ait kokusu vardır. Doğal haliyle koku yayan bu bileşik aromatik hidrokarbon sınıfındadır. Naftalin aynı zamanda halkalı yapıda bir hidrokarbondur ve çift halka yapısını gösterir.

Naftalin suda çözülmez ancak belirli şartlar sağlandığında alkolde çözünebilir.

Naftalinin Kullanım Alanları

Saf madde olan naftalinin belirli bir erime sıcaklığı vardır. Ancak onu özel kılan faktörlerden biri de erimesidir. Naftalin genellikle katıdan doğrudan gaza geçer. Yani sıvılaşmaz. Bu da eriyip havaya karışmasını kolaylaştırır ve onu kullanışlı bir bileşik yapar.

Bu maddenin günlük hayatta olduğu gibi sanayide de çeşitli kullanım alanları bulunmaktadır. Bunlardan en önemlilerine değinelim.

Naftalinin kullanım alanları şöyle sıralanabilir:

• Zehirli etkisi sayesinde haşerelerin yok edilmesinde kullanılır.
• Çeşitli kumaşların korunmasında naftalinden yararlanılır.
• Yine lavaboların temiz kalmasını ve güzel kokmasını sağlamak için naftalin kullanılır.
• Yapıştırıcılarda ve dolgu maddesi üretiminde naftalinden faydalanılır.
• Çeşitli özel yakıtlarda kullanılır.
• Bazı kimyasal maddelerin yapısına katılır.
• Tarım ilaçlarında kullanılabilir.
• Boya sanayisinde kullanılabilir.

Naftalin oda koşullarında genellikle kademeli olarak gaz haline geçer. Böylece uçarak kaybolur. Ancak naftalin zehirli bir maddedir. Bilinçsiz bir şekilde kullanılması bu saf maddenin ölümcül olmasına yol açabilir.