5. sınıf müfredatında biz bölgelerimizin ekonomik faaliyetlerini öğrenmekteyiz. Bunları öğrenmek bölgeleri tanımak ve genel olarak ülkemizi tanımak açısından çok önemlidir. Bu yazıda Akdeniz bölgesinin ekonomik faaliyetleri üzerinde duracağız. Böylece bu bölgemizde ekonomi neylerden oluşuyor öğrenmiş olacağız.

Akdeniz bölgesinin ekonomik faaliyetleri tarım, turizm, sanayi, ticaret, hayvancılık, madencilik, ulaşım, ormancılık şeklinde sıralanabilir. Bunların ağırlıkları birbirinden elbette farklıdır. Özellikle turizm, tarım ve ticaret bölgede önemli bir rol oynamaktadır.

Dilerseniz detaylara girmek adına Akdeniz bölgesindeki illeri görelim. Akdeniz bölgesinde yer alan 8 ilimiz şöyle sıralanabilir:

• Adana
• Antalya
• Burdur
• Hatay
• Isparta
• Mersin
• Kahramanmaraş
• Osmaniye

İlgili yazı: Marmara bölgesinin ekonomik faaliyetleri

İllere Göre Akdeniz Bölgesinin Ekonomik Faaliyetleri

Akdeniz bölgesinde hangi ekonomik faaliyetlerin yer aldığını anlamak için il il incelemek faydalı olacaktır.

Adana: Ekonomisi tarım ve sanayiye dayanır. Güçlü bir ekonomisi vardır. Tarım ürünü olarak pamuk oldukça önemlidir. Pamuk dışında tahıllar, susam, karpuz, kavun, baklagiller, şeker kamışı, tütün, üzüm, tütün, yer fıstığı ve turunçlar yetişir. Hayvancılık tarım kadar gelişmemiştir. Kıl keçici, koyun yetiştiriciliği ve arıcılık görülmektedir. Maden olarak linyit, çinko ve krom bulunur. Adana çok önemli bir sanayi şehridir. Birçok ürünün üretimi burada yapılır. Pamuğa dayalı tekstil ürünlerinin önemli bir bölümü burada üretilir. Ayrıca bölgede yer alan barajlardan önemli miktarda enerji elde edilir.

Antalya: Turizm ile ön plana çıkmıştır. Gelirinin büyük bir kısmı turizme dayanır. Plajları ile milyonlarca turisti ağırlamakta ve ülkeye önemli bir gelir sağlamaktadır. Ancak tarımı da oldukça güçlüdür. Özellikle seracılık burada yaygındır. Buğday, arpa, yulaf gibi tahıllar tarımda önemli yer kaplar. Bunlar dışında susam, pamuk, yer fıstığı gibi değerli gıdalar da üretilir. Serada her türlü sebze üretimi oldukça gelişmiştir. Ayrıca Antalya’da meyve tarımı da gelişkindir. Elma, armut, şeftali, erik ve ayva yaygın yetiştirilen meyvelerdir.

Burdur: Ekonomisi büyük oranda tarıma dayanır. Ayrıca hayvancılık ve ormancılık da vardır. Tarım olarak tahıl yetişir. Yine Burdur’da gül yetişmektedir. Bunun yanında çeşitli sebze ve meyveler de burada yetişir. Önemli oranda ormanla kaplı olan bu ilde ormancılık da önemli bir ekonomik faaliyettir. Kıl keçisi, koyun, sığır gibi hayvanlar da hayvancılığın temelini oluşturur.

Hatay: Ekonomide sanayi, tarım ve ticaret ön plandadır. Bununla birlikte ormancılık, arıcılık, hayvancılık da görülmektedir. Yetiştirilen tahıl, sebze ve meyveler oldukça çeşitlidir. Neredeyse her şey yetişir desek yeridir. Madencilik olarak krom, bakır, demir, manyezit, mermer gibi ürünler elde edilmektedir. Hatay’ın sanayisi de tarımı gibi gelişmiştir.

Isparta: Ekonomisi tarım ve hayvancılığa dayanır. Tarımda gül çok önemlidir. Sanayide de gül ürünleri, halıcılık gibi sektörler gelişmiştir. Engebeli alanlar fazladır. Koyun, keçi ve sığır yetiştiriciliği oldukça yaygındır. Arıcılık yine yaygındır.

Mersin: Ekonomisi tarım, sanayi ve ticarete dayanır. Her açıdan zengin bir ildir. Tarım ürünleri çok çeşitlidir. Yerli muz çoğunlukla bu ilimizde üretilir. Turunçgiller yaygın olarak üretilir. Sanayisi Adana’dan sonra bölgedeki en gelişmiş sanayidir. Orman alanlarından dolayı ormancılık da vardır. Ayrıca hayvancılık da gelişmiştir. Mersin ekonomik olarak çok çeşitlidir. Mersin limanı bölgede ihracatın yani ticaretin gelişmesini sağlamıştır.

Kahramanmaraş: Ekonomi büyük oranda tarıma dayanır. Sanayi de tarımsal ürünlere dayanmaktadır. Yine hayvancılık ve ormancılık da bölgede görülen ekonomik faaliyetlerdir. Sebze ve meyve çeşitliliği vardır. Birçok sebze, meyve ve tahıl bu ilimizde yetiştirilmektedir. Kahramanmaraş ayrıca madencilikte gelişmiştir. Demir ve linyit madenciliği bölgede önemli bir ekonomik uğraştır.

Osmaniye: Ekonomisi büyük oranda tarıma dayanır. Küçük bir ilimizdir. Tarım dışında dokumacılık, sanayi ve hayvancılık da görülen ekonomik faaliyetler arasındadır. Çeşitli tarım ürünleri üretilmekle birlikte Osmaniye yerfıstığı oldukça meşhurdur.

İller bazında da tek tek inceleyerek Akdeniz Bölgesinin ekonomik faaliyetleri üzerinde durduk. Hem ödevlerinize hem de ülkemizi tanımanıza faydalı olmasını umuyoruz.

Ülkemizde ekonomik faaliyetler bölgeden bölgeye farklılık göstermektedir. Ekonomik açıdan en önemli bölgemiz ise Marmara bölgesidir. İstanbul, Kocaeli, Bursa gibi çok önemli şehirler bu bölgede bulunur. Bu yazıda Marmara bölgesinin ekonomik faaliyetleri üzerinde duracağız. Önce 5. sınıf müfredatında uygun olarak kısaca bu faaliyetler nelerdir göreceğiz. Ardından da konuyu iyi öğrenmek isteyenler için biraz daha detay sunacağız.

Marmara bölgesinin ekonomik faaliyetleri tarım, hayvancılık, balıkçılık, sanayi, turizm ve madencilik şeklindedir. Özellikle sanayinin büyük bir bölümü bu bölgede toplanmıştır. 

Marmara bölgesi içerisinde yer alan illerin farklı özellikleri vardır. Dilerseniz bu illere bakarak hangi ilde hangi faaliyetlerin ön plana çıktığını görelim.

Marmara bölgesinde yer alan iller şöyle sıralanabilir:

• Kırklareli
• Tekirdağ
• Edirne
• İstanbul
• Kocaeli
• Sakarya
• Bursa
• Balıkesir
• Yalova
• Çanakkale

İllere Göre Marmara Bölgesinin Ekonomik Faaliyetleri

İlleri tek tek ele alıp öğrenelim. Konuya çalışırken de il il hangi özelliklerin ön plana çıktığına dikkat edelim.

Kırklareli: Ekonominin temeli tarımdır. Başlıca tarım ürünleri buğday, yulaf, ayçiçeği, fasulyedir. Tarımdan sonra hayvancılık gelir. Sığır, koyun ve kıl keçisi oldukça yaygındır. Kırklareli’nin ormanlık alanları zengin olduğu için bölgede ormancılık da yapılır. Ayrıca yeraltı zenginlikleri vardır. Bu yeraltı zenginliğinin gelecekte burayı sanayi merkezi haline getirmesi beklenmektedir.

Tekirdağ: Türkiye’de yetişen ayçiçeğinin %25’i bu ilde yetişir. Ayrıca kavun ve karpuz bağcılığı ve sebzecilik gelişmiştir. Buğday, mısır, arpa, yulaf, soğan, şekerpancarı bölgede yetişmektedir. Metal eşya ve makine sanayisi gelişmiştir. İstanbul’a yakın olduğu için ulaşım ve pazarlama imkanları gelişmiştir. Bol miktarda çayır ve mera olduğu için hayvancılık için uygun bir yerdir. Sığır, koyun, kıl keçisi ve hindi yetiştirilir. Ayrıca arıcılık gelişmiştir. Tekirdağ’ın ulaşım imkanları oldukça gelişmiştir. Karayolu ağı çok iyidir.

Edirne: Tarımda tarla tarımı ön plana çıkar. Buğday, ayçiçeği ve şekerpancarı  yetiştirilir. Çayır ve meralar azalmıştır ancak yine de hayvancılık yapılır. Koyun, kıl keçisi, sığır ve manda beslenir. Linyit madenciliği yapılır. Türkiye’nin batıdaki sınır kapıları bu ildedir. 4 sınır kapısından 3’ü Yunanistan’a, 1’i ise Bulgaristan’a bağlanır.

İstanbul: Buğday, arpa, yulaf, mısır, bakla ve ayçiçeği yetiştirilir. İl dahilinde çeşitli meyveler de yetiştirilmektedir. Çevresinde kümes hayvancılığı da yaygındır. Marmara bölgesinin ve Türkiye’nin balıkçılık merkezidir. Sanayisi ve ulaşım imkanları çok gelişmiştir. Çok büyük bir ticaret potansiyeline sahiptir. Tarihi ve kültürel güzellikleriyle İstanbul aynı zamanda önemli miktarda turist çeken bir yerdir. Ülke ekonomisinin yaklaşık %30’u İstanbul’a bağlıdır.

Kocaeli: Başlıca tarım ürünleri buğday, mısır, yulaf, ayçiçeği, şeker pancarı, keten ve tütündür. Ayrıca domates, ıspanak, lahana, bakla, kereviz gibi sebzeler yetiştirilir. Çeşitli meyvelerin de tarımı yapılmaktadır. Kocaeli’nin %38’i ormanlarla kaplıdır. Türkiye’de kağıt üretiminin önemli bir kısmı burada yapılır. Sanayisi ve ulaşım imkanları çok gelişmiştir.

Sakarya: Tarıma uygun ve çok verimli ovalar bulunur. Ayrıca tarımda makineleşme sonucu verim artmıştır. Tarım ürünü çeşitliliği fazladır. Diğer illerdeki tarımsal ürünler burada da yetiştirilir. Sakarya’nın hayvancılığı da gelişmiştir. Meraların azalması sonucu koyun ve keçi sayısı azalsa da sığır üretimi artmıştır. Yine orman açısında Sakarya zengin bir ilimizdir. Madencilik açısından ele alırsak Karasu ilçesinde demir çıkarılmaktadır.

Yalova: Kivi tarımı, süs bitkileri, seracılık yaygındır. Otomotiv ve kağıt sanayisi gelişmiştir. Ayrıca tekstil ve kimya sanayisi de vardır. Küçük bir ildir.

Bilecik: Tarım açısından zengindir. Birçok farklı tarım ürünü üretilir. Yem fabrikasının kurulmasıyla birlikte hayvancılık gelişmeye başlamıştır. İpekböcekçiliği ve arıcılık gelişmektedir. İlin yarısı ormandır. Odun ve kerestecilik yaygındır.

Bursa: Buğday, mısır, yulaf ve pirinç gibi ürünler yetişir. Ayrıca çeşitli baklagiller de burada yetiştirilmektedir. Bursa’da hayvancılık çok gelişmiştir. Mera ve çayırları boldur. Kıl keçisi ve sığır yaygın olarak yetiştirilir. Gıda sanayisi çok gelişmiştir. Süt üretimi, meyve suyu, konserve imalatı gelişmiştir. 20’den fazla fabrikasıyla bir sanayi merkezidir. Ayrıca doğal güzellikleri ve tatil imkanlarıyla önemli bir turizm merkezidir.

Balıkesir: Meyve tarımında önemli bir ildir. Zeytin, narenciye, incir, pamuk tarımı yaygındır. Elma, armut ve ayva meyveleri de yaygın olarak yetiştirilir. Yine arpa, buğday ve mısır gibi ürünler yaygın olarak yetiştirilir. Koyun, keçi ve büyükbaş hayvan beslenir. Balıkesir de yine orman açısından zengin bir ildir. Bunun sonucunda kereste ve mobilya sanayisi de gelişmiştir. Bor madeni açısından çok zengin bir yerdir. Ülkemizdeki borun önemli bir kısmı burada çıkar.

Çanakkale: Ayçiçeği üretimi açısından önde gelen yerlerdendir. Buğday, arpa, yulaf, çavdar, susam ve tütün üretimi de yaygındır. Hayvancılık olarak keçi ve sığır yetiştirilen hayvanlardır. Çanakkale’de bol miktarda orman olduğu için ormancılık ekonomide önemli bir yer tutar.