Tarımsal faaliyetler önemli bir nüfusun geçim kaynağı olduğu gibi bütün hepimizin de gıda kaynağıdır. Bu nedenle tarım hayati bir öneme sahiptir. Bununla birlikte tarımsal faaliyetler yağış gibi doğa olaylarından son derece etkilenir. Ayrıca doğal afetler de tarıma önemli ölçüde etki eder. Bu yazıda heyelan ve erozyonun tarım üzerindeki etkisi nedir bu konu üzerinde durmaya çalışacağız.

Heyelan ve erozyon gibi doğal süreçler tarıma ciddi ölçüde zarar vermektedir. Bu zararlara geçmeden önce konunun mantığını anlamak açısından önce heyelan ve erozyon nedir kısaca hatırlayalım.

Heyelan ve Erozyon Nedir?

Basitçe toprak kayması da denilen heyelan yer çekimi, eğim ve nem gibi faktörlerden dolayı toprağın ve çeşitli kayaçların aşağı yöne kaymasıdır. Genellikle yokuş alanlarda meydana gelen heyelan dağ ve tepelerden ovalara doğru gerçekleşmektedir.

Erozyon ise toprak yüzeyinin çeşitli dış kuvvetlerle başka bölgelere taşınması olayıdır. Örneğin rüzgarlı bir bölgede yumuşak toprağın zamanla uçarak nehirlere doğru taşınması erozyon örneğidir.

Kısaca özetlersek heyelan toprağın kayması, erozyon ise toprağın aşınmasıdır. Bu iki süreç de tarıma zarar vermektedir.

Ani gerçekleşen heyelanların tarıma zarar vermenin yanında çok daha ciddi etkileri vardır. Yamaçlardan düşen büyük kütledeki kaya ve toprak ölümlere neden olabilecek ciddi bir afettir. Birçok kişinin heyelan yüzünden hayatını kaybettiğini biliyoruz.

Heyelan ve Erozyonun Tarıma Etkisi

Heyelan yamaçlardan tarımsal alan olan ovalara doğru taş ve kayaların düşmesine neden olduğu için o bölgede tarım yapılmasına engel olur. Heyelan düştüğünde o seneki tarıma doğrudan zarar verir. Ancak heyelanın tarım için oluşturduğu genel risk daha önemlidir.

Heyelan düşen bölgelerde ve mal kaybı riski olduğu için o bölgelerden göçler başlar. Kimse heyelan riski taşıyan yerde yaşamak istemez. Heyelan yolları kapattığı gibi evleri de yıkabilir. Ayrıca dağlardan düşen kayalar tarım arazisini kullanılmaz hale getirir.

Erozyon tarıma heyelandan bile daha fazla zarar veren bir süreçtir. Çünkü erozyon ile toprak verimsizleşir. Tarıma uygun olan toprak ve mineraller dış kuvvetlerle taşındığı için tarımsal verim oldukça düşer. Belli bir aşamadan sonra erozyona uğrayan bölgede hiç tarım yapılamaz.

Erozyon ayrıca suları da kirletir. Hem toprağın verimsizleşmesi hem de suların kirli hale gelmesi sonucu tarımsal verimlilik düşer. Tarımda yeteri kadar verim olmaması da tarım yapmayı imkansız hale getirmektedir.

Doğanın hor kullanılması heyelan ve erozyon risklerini arttırmaktadır. Bu da tarıma etki etmekte ve doğal olarak aldığımız besinlerin kalitesinin düşmesine neden olmaktadır.

Tarım ile ilgili meslekler yazısında değindiğimiz üzere tarım çok temel bir ekonomik uğraştır. Heyelan ve erozyon gibi doğal afetler bu meslekleri yapan insanların ekonomik olarak zarar görmesine de neden olur.

Tarım olmadan yaşam düşünebilir mi? Elbette düşünülemez. Çünkü beslenmemiz tarıma dayalıdır. Durum böyle olunca tarımla ilgili birçok farklı meslek dalı zamanla gelişmiştir. Bu yazıda tarım sektörü ile ilgili meslekler üzerinde duracağız.

Tarım sektörü ile ilgili meslekler şöyledir:

• Çiftçilik
• Hayvancılık
• Seracılık
• Bağcılık
• Çiftçi işçiliği
• Ziraat mühendisliği
• Ziraat teknikerliği
• Tohum üreticiliği
• Tohum eksperliği

Bu meslekler tarım sektörüyle ilgili akla gelen ilk mesleklerdir. Tarımda makineleşmeyle birlikte tarım sektöründe çalışan nüfus azalmıştır. Ancak tarımsal üretim zamanla artış göstermiştir.

Geçmişten Geleceğe Tarım Sektörü

İnsanların tarımı ilk zamanlardan beri bilmiyordu. Göçebe yaşayan toplumlar doğada kendiliğinden yetişen bitkileri ve avladıkları hayvanları besin olarak kullanıyordu. Tarımın keşfedilmesiyle birlikte yerleşik hayat oluşmaya başladı. Önce köyler sonra da şehirler kuruldu.

Dolayısıyla medeniyetin tarihi ile tarımın tarihi birbirine yakındır. Geçmişte ekonominin merkezinde tarım oturmaktaydı. İnsanların büyük bir bölümü tarım ve hayvancılıkla uğraşmakta, az bir bölümü ise tarım ve hayvancılık ürünlerinin ticaretini yapmaktaydı.

Yaklaşık 150 yıl önce başlayan makineleşme akımı tarımı da etkiledi. 20. yüzyılda ise şehirleşmenin hız kazanmasıyla tarım faaliyetleri başka bir boyuta taşındı.

İlgili yazı: Ormancılık ile ilgili meslekler

Tarımda Makineleşme

Tarımda makineleşme basit bir gelişim basamağı olarak görülebilir ancak tarım sektörüyle ilgili meslekler ele alınırken makineli tarımın yarattığı sosyal ve ekonomik değişimleri bilmek gerekir.

Makineleşmenin tarım alanlarına yansıması kademeli olmuştur. Her toplum bu makineleşmeyi aynı zamanda gerçekleştirmemiştir. Günümüzde dahi sade insan gücüne dayalı tarım bazı yerleşim yerlerinde yapılmaktadır.

Tarımda makineleşmenin artması daha az iş gücüyle daha fazla tarım yapma imkanı doğurdu. Tarımsal üretim arttı. Boşta kalan insanlar şehirlere göç etti ve fabrikalarda işçi olarak çalışmaya başladı. Tarımsal üretimin artması fabrikalara üretilen ham maddenin de artışına neden oldu.

Zamanla şehirlerin kalabalığı hizmet sektörüne, turizm gibi alanların güçlenmesine neden oldu. Böylece tarımda makineleşme bütün toplumları sosyal açıdan değiştiren bir faktör haline geldi.

Tarım ve Ham Madde

Günümüzde üretim sadece tarımla yapılmamakta aynı zamanda sanayi de çok önemli bir üretim alanı olmaktadır. Çevremizde kullandığımız birçok araç gereç sanayi üretimidir. Bu ürünlerin üretilmesi için ise sanayiye giren ham maddeye ihtiyaç vardır.

Başlıca ham madde kaynakları tarım, ormancılık ve madenciliktir. Yani bir fabrikaya giren temel madde ya doğadan madenler yoluyla elde edilmekte ya da tarımsal alanlardan fabrikalara aktarılmaktadır.

Örneğin buğday tarımsal bir üründür. Buğdayla fabrikalarda una çevrilerek binlerce çeşit gıda maddesinin temel kaynağı olmaktadır.

Tarımda üretilen pamuk ve hayvancılıkta elde edilen yün ve deri gibi ürünler tekstil sanayisinin temelini oluşturmaktadır. Bu açıdan bakıldığı zaman birçok sanayi dalı da aslında tarım sektörüyle alakalı meslekler grubuna girmektedir.

Tarımdan Doğan İş Kolları

Yukarıda bahsettiğiniz gibi tarımda makineleşme tarımda çalışan nüfus miktarını azaltmıştır. Yani geçimini direkt tarımla sağlayan nüfus oranı epey düşmüştür. Ancak tarımın ekonomik önemi azalmamıştır. Bunun temel nedeni ise tarımın ana gıda kaynağı olmasıdır.

Hatta nüfusun artmasıyla birlikte gıdaya olan ihtiyaç artmış ve bunun sonucunda tarımsal rekabet daha da önem kazanmıştır. Böylece tarım ürünleriyle ilgili çeşitli iş sahaları da güçlenmiştir.

Tarım sektörünün neden olduğu iş kollarından bazıları şöyle sıralanabilir:

• Tohum üretilmesi, geliştirilmesi ve ticareti
• Tarımsal gübre üretilmesi ve ticareti
• Tarıma zararlı diğer otlar için ortaya çıkan tarım ilacı sektörü
• Tarımda makineli hasat
• Tarım ürünlerinin toplanması, taşınması ve dağıtımı
• Sanayiye tarımsal ürün sağlama
• Tarımsal ürün ticareti
• Tarımsal ürün depolanması
• Tarım makinesi üretimi
• Tarım makinesi tamiri ve bakımı

Görüldüğü gibi tarım sadece çiftçinin yaptığı bir eylem olmaktan çıkıp içerisinde birçok sektörü birden barındıran geniş bir iş sahasıdır.