Tabiatta bulunan maddelerden saf olmayanların tamamına karışım demekteyiz. Doğada çok fazla karışım olduğu için karışımları homojen ve heterojen olarak da sınıflandırmaktayız. Karışımlarda temel sınıflandırma homojen karışımlar ve heterojen karışımlar şeklinde yapılmaktadır. Bu yazıda ilginç bir soruyu ele alacağız. Kan homojen mi yoksa heterojen mi?
Kan heterojen karışımdır. Homojen karışımlarda maddeler birbiri içerisinde çözünür. Kandaki bütün maddeler birbiri içerisinde çözünmemiştir.
Kana dışarıdan baktığınızda her tarafında aynı özellik gösterdiğini düşünürsünüz. Yani yapı olarak size homojen gelebilir. Ancak kanda çözünmenin yanında karışma da gerçeklemiştir. Karışan maddeler çok küçük yapıda olduğu için eşit dağılmış izlenimi verir.
Kanın kendine ait bir karışım yapısı vardır. Kan ve benzeri heterojen karışımlar homojen karışımlara benzedikleri halde homojen değillerdir. Bu tür karışımlara kolloid denir.
Homojen ve Heterojen Karışıma Örnekler
Kan belki ilginç bir örnek olabilir ama karışımları homojen veya heterojen olarak ayırabilmek hem ilkokul düzeyinde hem de lisede kimya düzeyinde çok temel bir gerekliliktir. Birkaç örnek vererek homojen ve heterojen karışımlara değinelim.
Homojen karışımlara örnekler:
- Şekerli su
- Tuzlu su
- Kolonya
- Hava
- Gazoz
- Tükürük
- Asitli su
- Bazlı su
Homojen karışımlarda maddeler birbiri içerisinde eşit dağılmıştır. Aynı zamanda bir çözünme olayı gerçekleşmiştir.
Heterojen karışımlara örnekler:
- Kan
- Ayran
- Çamur
- Süt
- Toprak
- Kum su karışımı
- Kum talaş karışımı
- Su tebeşir tozu karışımı
- Zeytinyağlı su
- Sis
Çözünmenin ve eşit dağılmanın gerçekleşmediği karışımlar heterojen karışımdır. İlgili yazı: Ayran homojen mi heterojen mi?
Heterojen Karışımların Özellikleri
Kan homojen midir yoksa heterojen midir öğrendik. Şimdi de heterojen karışımların genel özellikleri hakkında bazı bilgiler edinelim. Heterojen karışım özellikleri şöyle sıralanabilir:
- Karışımı oluşturan maddeler birbiri içerisinde çözünmezler.
- Maddeler birbiri içinde eşit olarak dağılmadıkları için karışım her yeri aynı özelliği göstermez.
- Doğadaki karışımların birçoğu heterojen karışımdır. Günlük hayatta bu karışımlarla sık sık karşılaşırız.
- Bazen dışarıdan bakıldığında birden fazla faz içerdikleri görülür. Örneğin suyun üzerine zeytinyağı dökerseniz zeytin yağı su üzerinde birikir.
- Emülsiyon, süspansiyon, aerosol, kolloid gibi heterojen karışım türleri bulunmaktadır.
- Karışımı oluşturan maddeler arasında belirli bir oran bulunmaz.
- Heterojen karışımlar saf madde değildir. Aynı şekilde homojen karışımlar da saf değillerdir.
- Hal değişimi (erime, kaynama vs.) sırasında sıcaklıkları sabit değildir.
Kan bir heterojen karışım olarak içerisinde birçok farklı madde bulundurmaktadır. Bu maddelerin bazıları çözünmüş halde bazıları da serbest halde bulunur.