Bu yazımızda Mani nedir, özellikleri nedir vb. konularını açıklayacağız.
Mani Anonim halk edebiyatının en yaygın nazım biçimidir. Tek dörtlükten oluşur. 7’li hece ölçüsüyle ve “aaxa” uyak örgüsüyle söylenir.
Manilerde ilk iki dize “döşeme” adını alır ve genellikle asıl konuyla ilgisi yoktur. Manici, asıl söyleyeceğini son iki dizede söyler.
“Bayati” ve “hoyrat” adlarıyla da bilinen maninin divan şiirindeki rubaiye çok benzemesinden dolayı, bu etkiyle doğduğu sanılmaktadır.
Mani Nazım Biçiminin Konuları
Manilerin konuları çok çeşitlidir: aşk, sevgi, istek, özlem, düğün, sevinç, üzüntü, sitem, ayrılık, gurbet, ölüm…
Düz maninin sonuna iki dize daha eklenmesiyle meydana gelen 6 dizeli manilere “yedekli mani” denir. Eklenen dizeler, ya anlamı pekiştirmekte ya da bir bütün olarak maninin anlamını oluşturmaktadır. Uyak örgüsü ya “aaxaxa” ya da “axaxax”tir.
Maninin uyak olan sözcüğü, 1. dizede kısa olarak söylenirse, bu manilere “kesik mani” denir. Bu tür maniler genellikle cinaslı olduğundan “cinaslı mani” de denir.