İnancımıza göre bu dünyaya gelmemizin esas nedeni Allah’a kul olmaktır. Allah’a kul olacaksak eğer Allah’ı tanımamız gerekir. Allah’ı tanımak da onun isim ve sıfatlarını bilmekle olur. Bu yazıda Allah’ın isim ve sıfatlarını öğrenmek niçin önemlidir sorusuna yanıt vereceğiz. Çünkü bu isim ve sıfatları bilmiyorsak öğrenmekle sorumluyuz.
Allah’a iman imanın en önemli esasıdır. Ancak bizler aklı sınırlı kullar olan Allah’ın zatını tam olarak idrak edemeyiz. Allah’a iman etmenin yolu onu isim ve sıfatlarıyla bilmektedir.
Allah’ın İsim ve Sıfatlarını Bilmenin Önemi
Allah’ı bütünüyle anlayamıyor ve idrak edemiyorsak öyleyse onun isimlerini ve sıfatlarını bilmeliyiz. Bu sıfatlarla Allah’ı bilmek ve ona iman etmek gerekir. Allah’ın sıfatlarını eksik bilirsek doğru Allah’a iman da edemeyiz. Örneğin Allah’ın kudret sıfatını bilmezsek her şeye kudreti yeten bir Allah’a iman etmiş sayılmayız.
Allah’ın sıfatlarını ezbere bilmesek de en azından içeriğinin ne olduğunu mutlaka bilmek zorundayız. Bilmiyorsak da bunları öğrenmeliyiz.
Allah’ın isim ve sıfatlarını öğrenmek şu açıdan önemlidir:
- Bizi yaratan Allah’ı isim ve sıfatlarıyla tanımış oluruz.
- Allah’ı tanıdıkça onu daha çok sever ve daha iyi kulluk yaparız.
- Allah’ı tanıdıkça imanımız pekişir.
- Allah’ı isim ve sıfatlarıyla bilmek bize kulluk bilinci verir.
- Allah’ı bilmek için isim ve sıfatlarını öğrenmek gerekir.
Yukarıda maddeler halinde yazdıklarımızı metin olarak da ifade edebiliriz. Gerçekten de Allah’ın isim ve sıfatlarını iyi bildiğimiz zaman imanımız kemale erer.
Allah’ın İsim ve Sıfatları
Allah’ın isim ve sıfatlarını öğrenmek niçin önemlidir birkaç maddeyle değindik. Kulun Allah’ı sıfatları, fiilleri ve isimleriyle tanımak gibi bir sorumluluğu vardır. Hazır önemini öğrenmişken en basit şeklinde Allah’ın isim ve sıfatlarını verelim.
Allah’ın İsimleri
Allah’ın 99 ismi şöyle sıralanabilir:
- Allah
- Rahmân (esirgeyen)
- Rahîm (bağışlayan)
- Melik (buyrukları tutulan)
- Kuddûs (noksanlıklardan arınmış)
- Selâm (yaratıklarını selâmette kılan)
- Mü’min (inananları güvenlikte kılan)
- Müheymin (hükmü altına alan)
- Azîz (ulu, galip)
- Cebbâr (dilediğini zorla yaptırma gücüne sahip olan)
- Mütekebbir (yegâne büyük)
- Hâlik (yaratıcı), Bârî (eksiksiz yaratan)
- Musavvir (her şeye şekil veren)
- Gaffâr (günahları örtücü, mağfireti bol)
- Kahhâr (isyankârları kahreden)
- Vehhâb (karşılıksız veren)
- Rezzâk (rızıklandıran)
- Fettâh (hayır kapılarını açan)
- Alîm (her şeyi bilen)
- Kabız (ruhları kabzeden, can alan)
- Bâsıt (rızkı genişleten, ömürleri uzatan)
- Hâfıd (kâfirleri alçaltan)
- Râfi‘ (müminleri yükselten)
- Muiz (yücelten, aziz kılan)
- Müzil (değersiz kılan)
- Semî‘ (işiten)
- Basîr (gören)
- Hakem (hükmedici, iyiyi kötüden ayırt edici)
- Adl (adaletli)
- Latîf (kullarına lutfeden)
- Habîr (her şeyden haberdar)
- Halîm (yumuşaklık sahibi)
- Azîm (azametli olan)
- Gafûr (çok affedici)
- Şekûr (az amele bile çok sevap veren)
- Alî (yüce, yüceltici)
- Kebîr (büyük)
- Hafîz (koruyucu)
- Muhît (kuşatan)
- Rezzâk (rızıklarını yaratıcı)
- Hasîb (hesaba çeken)
- Celîl (yücelik sıfatları bulunan)
- Kerîm (çok cömert)
- Rakýb (gözeten)
- Mücîb (duaları kabul eden)
- Vâsi‘ (ilmi ve rahmeti geniş)
- Hakîm (hikmet sahibi)
- Vedûd (müminleri seven)
- Mecîd (şerefi yüksek)
- Bâis (öldükten sonra dirilten ve peygamber gönderen)
- Şehîd (her şeye şahit olan)
- Hak (hakkın kendisi)
- Vekîl (kulların işlerini yerine getiren)
- Kavî (güçlü, kuvvetli)
- Metîn (güçlü, kudretli)
- Velî (müminlere dost ve yardımcı)
- Hamîd (övgüye lâyık)
- Muhsî (her şeyi sayan, bilen)
- Mübdî (her şeyi yokluktan çıkaran)
- Muîd (öldürüp yeniden dirilten)
- Muhyî (hayat veren, dirilten)
- Mümît (öldüren)
- Hay (diri)
- Kayyûm (her şeyi ayakta tutan)
- Vâcid (istediğini istediği anda bulan)
- Mâcid (şanı yüce ve keremi çok)
- Vâhid (bir)
- Samed (muhtaç olmayan)
- Kadir (kudret sahibi)
- Muktedir (her şeye gücü yeten)
- Mukaddim (istediğini öne alan)
- Muahhir (geri bırakan)
- Evvel (başlangıcı olmayan)
- Âhir (sonu olmayan)
- Zâhir (varlığı açık olan)
- Bâtın (zât ve mahiyeti gizli olan)
- Vâlî (sahip)
- Müteâlî (noksanlıklardan yüce)
- Ber (iyiliği çok)
- Tevvâb (tövbeleri kabul edici)
- Müntakim (âsilerden intikam alan)
- Afüv (affedici)
- Raûf (şefkati çok)
- Mâlikü’l-mülk (mülkün gerçek sahibi)
- Zü’l-celâli ve’l-ikrâm (ululuk ve ikram sahibi)
- Muksit (adaletli)
- Câmi‘ (birbirine zıt şeyleri bir araya getirebilen)
- Ganî (zengin, kimseye muhtaç olmayan)
- Muğnî (dilediğini muhtaç olmaktan kurtaran)
- Mâni‘ (istediği şeylere engel olan)
- Zâr (dilediğini zarara sokan)
- Nâfi‘ (dilediğine fayda veren)
- Nûr (aydınlatan)
- Hâdî (hidayete erdiren)
- Bedî‘ (çok güzel yaratan)
- Bâki (varlığı sürekli olan)
- Vâris (mülkün gerçek sahibi)
- Reşîd (yol gösterici)
- Sabûr (çok sabırlı)
Allah’ın isimlerinin anlamları da parantez içerisinde gösterilmiştir. Bu isimleri ezberlemesek de en azından görmüş ve okumuş olmamız önemlidir.
Allah’ın Sıfatları
Allah’ın sıfatlarını bilmek Allah’ı tanımak açısından son derece önemlidir. Allah’ın sıfatlarını zâtî, subûtî ve fiilî olmak üzere üç ana başlıkta inceleriz.
Allah’ın Zâtî Sıfatları
Allah’ın zatından ayrı düşünülemeyen sıfatlarıdır. 6 tanedir. Allah’ın zati sıfatları nelerdir görelim:
- Vücûd: Allah’ın ilk sıfatıdır. Varlık manasına gelir. Varlık Allah’tan ayrıl düşünülemez.
- Kıdem: Allah’ın ezeli olması demektir. Allah’tan önce hiçbir şey yoktur. Allah’ın bir başlangıç noktası da yoktur.
- Bekâ: Ebedi olmak demektir. Allah’ın sonu yoktur.
- Vahdâniyyet: Allah’ın birliğine işaret eder. Allah tektir. Allah’tan başka yaratıcı yoktur.
- Muhâlefetün li’l-havâdis: Allah sonradan yaratılan hiçbir şeye benzemez. O eşsizdir.
- Kıyâm binefsihî: Allah’ın varlığı başka hiçbir şarta bağlı değildir. Ancak diğer varlıkların varlığı Allah’a bağlıdır.
Allah’ın Subuti Sıfatları
Allah’ta en üst düzeyde bulunmasına karşın çok az miktarda kullarında da olan sıfatlardır. Allah’ın subuti sıfatları nelerdir görelim:
- İlim: Allah’ın her şeyi bilmesidir.
- Hayat: Allah’ın her türlü zaaflardan uzaktır.. Uykuya ihtiyaç duymaz ve yorgunluk hissetmez.
- Semi: Her şeyi işitir. Evrende meydana gelen her şeyden her zaman haberdardır.
- Basar: Her şeyi görür. Ondan gizli hiçbir şey olamaz.
- İrade: O ne derse hemen olur. Ol demesi yeterlidir. Allah’a hiçbir şey engel olamaz.
- Kudret: Gücü her şeye yeter. Onun gücü karşısında her şey güçsüzdür.
- Kelam: Allah’ın konuşması demektir. Peygamberlerle konuşup kitapları indirmiştir.
- Tekvin: Allah’ın yaratıcı olmasıdır. Her şeyi yaratan Allah’tır.
Allah’ın sıfatlarını genel olarak zati ve subuti olarak ikiye ayırırız. Ancak bunlara ek olarak bir de fiili sıfatlardan söz edilebilir. Allah’ın zati sıfatları ile subuti sıfatlar arasındaki farklara baktığımız zaman temel olarak zati sıfatların sadece Allah’a özgü olduğunu, subuti sıfatların ise benzerlerinin diğer canlılarda olduğunu söyleyebiliriz.
Allah’ın Fiili Sıfatları
Allah’ın fiili sıfatları çoktur. Ancak burada en önemlilerine değineceğiz. Allah’ın fiili sıfatları nelerdir görelim:
- Halk: Allah’ın her şeyi yaratmasıdır.
- İnşa: Allah’ın her şeyi yoktan var etmesidir.
- İbda: Allah’ın her şeyi benzersiz ve kusursuz yaratmasıdır.
- İmate: Allah’ın hayata son vermesi yani öldürmesi demektir.
- İhya: Allah’ın dirilmesi demektir. Bu diriltme her zaman gerçekleşmektedir.
- Terzîk: Bütün canlılara rızık verenin Allah olmasıdır.
Allah’ın isim ve sıfatlarını öğrenmek neden önemlidir gördük. Allah’ın isimleri ve sıfatları hakkında da bilgi verdik. Bu anlattıklarımız müfredat açısından yeterli olacaktır.