Biyoteknoloji Nedir?

Biyoloji 21. yüzyılın bilimi olarak anıldığı gibi onun uygulamaları da 20. yüzyılın sonlarında ve 21. yüzyılda yaygınlık kazanmıştır. İşte biyoloji bilgisini teknolojiyle buluşturan sistemin merkezinde ise biyoteknoloji bulunmaktadır. Bu yazıda biyoloteknoloji nedir sorusunu cevaplayacağız.

Dilerseniz önce biyoteknoloji tanımı üzerinde duralım. Ardından biyoteknolojinin kullanım alanları ile ilgili örnekleri sunalım. Verdiğimiz bu bilgiler okulda 8. sınıf müfredatından itibaren işinize yarayacaktır. Aynı zamanda bu bilgiler genel kültürünüzü de arttıracaktır.

Canlı hücreleri kullanarak insanların ihtiyaç duyduğu çeşitli ürünleri üretmeye ve canlı hücreleri insanların faydasına kullanmaya yönelik geliştirilmiş sisteme biyoteknoloji denir.

Birbirinden farklı biyoteknoloji tanımları çeşitli şekilde oluşturulabilir. Biyoteknolojinin ne olduğunu anlamak için uygulama alanlarını örnekleriyle görmekte yarar vardır.

Biyoteknoloji nedir

Biyoteknoloji Çalışmaları ve Uygulama Örnekleri

İnsanlar 19. yüzyıldan beri canlı hücreleri biliyorlar. Ancak gen kavramını çok daha yakın bir süreçte tanımaya başladık. Genleri tanımaya başlamak ve hücre genetiğini çözmek biyoloji alanında çok daha farklı ufuklara ulaşmamıza yol açmıştır.

Canlılıkla ilgili keşfettiklerimizi canlılıkla ilgili problemlerin çözümü için kullanma doğal süreçte yaygınlaşmıştır. Aslında canlılardan yararlanma biyolojiden eskiye dayanmaktadır. Örneğin yoğurt kültürü ile yoğurt mayalamak yüzyıllar öncesine dayanmaktadır.

Bugün biyoteknolojik çalışmalarla çok önemli sorunlara çözüm bulunmakta ve birçok konuda üretim yapılmaktadır. Biyoteknoloji çalışmaları için aşağıdaki örnekleri sıralayabiliriz:

  • Birçok hastalığın tedavisi için biyoteknolojik tekniklerle üretilen ilaçlar kullanılmaktadır.
  • İnsanların ihtiyaç duyduğu bazı hormonlar bakteriler kullanılarak üretilmektedir.
  • Birçok bulaşıcı hastalığın önlenmesi için büyük miktarda aşı üretilmesi sağlanmaktadır.
  • Çeşitli hastalıkların iyileştirilmesinde biyoteknolojik yöntemler kullanılmaya başlanmıştır.
  • Artan dünya nüfusunu daha düşük maliyetle beslemek için gıda üretimi verimliliği arttırılmaktadır.
  • Suyu arıtmada canlılardan faydalanılmakta ve dünyanın su ihtiyacı geri dönüşüm sayesinde büyük oranda çözülmektedir.
  • Çeşitli kirlilik problemleri biyoteknoloji sayesinde aşılmaya başlanmıştır.
  • Üretim süreçlerindeki verimliliği arttırmaktadır.
  • Biyoyakıtlar sayesinde alternatif enerji kaynakları elde edilmektedir.
  • Tarım ilaçları gibi zararlı kimyasalların yerini biyokimyasal mücadele yöntemleri almaktadır.

Bütün bu kullanım alanları ile biyoloteknoloji aynı zamanda başlıca bir ekonomi ve iş imkanları oluşturmuştur.

Biyoteknolojik Yöntemler

Yukarıda biyoteknoloji çalışmaları sonucunda elde edilen faydalarla ilgili örnekler verdik. Peki bütün bunlar nasıl yapılmaktadır? Biyoteknoloji çalışmaları temelde teknolojinin biyoloji bilgisiyle birleşmesine dayanmaktadır. Bu açıdan işin bir tarafı biyoloji bilimi diğer tarafı ise mühendislik tekniğidir.

Biyoteknolojik yöntemler yukarıda bahsettiğimiz gibi aslında çok eskiye dayanmaktadır. Ancak profesyonel ve bilinçli çalışmaların başlaması hücreyi ve hücre genetiği anlamaya başladığımız döneme denk gelmektedir. Örneğin bakteriler yardımıyla şarap üretmeyi insanlar binlerce yıldır biliyorlar. Bu tür yöntemlere biz klasik biyoteknolojik yöntemler demekteyiz.

Modern biyoteknolojik yöntemler genellikle bir DNA parçasının tek hücrelilere aktarılması ve canlı hücreler kullanılarak üretim yapılması temeline dayanır. Bitki, hayvan ve mikroorganizmaların tamamımı biyoteknolojik yöntemlerde kullanılabilir. Örneğin insanlar tarafından üretilen bazı hormonlar hayvanlar aracılığıyla üretilmektedir. Ayrıca amaca yönelik üretimin sağlanması için profesyonel gen ıslahı da yapılmaktadır.

Biyoteknoloji uygulamaları için kullanılan canlı grupları şöyle sıralanbilir:

  • Bakteriler
  • Mantarlar
  • Bitkiler
  • Hayvanlar

İnsanlar dışında bütün canlıların biyoteknolojik amaçlarla kullanılabileceğini unutmamak gerekir. Bunların içerisinde tek hücreliler ve maya mikroorganizmaları ön plana çıkmaktadır.

Biyoteknolojinin Zararları

Biyoteknoloji ne demek biraz anladık sanırım. Size ilginç gelebilir ancak biyoteknolojinin zararları da sürekli gündemde tutulması gereken bir konudur. Biyoteknolojinin yararları ve zararları elbette vardır. Çünkü her yarar getiren şeyin mutlaka yanında getirdiği zararlar da bulunur. Yukarıda biyoteknolojinin yararlarına değindiğimiz için burada zararları üzerinde durabiliriz.

Biyoteknolojinin muhtemel zararları şöyle sıralanabilir:

  • Biyoteknoloji doğal sürece müdahale olarak düşünülebilir.
  • Yanlı olarak kullanımına ve bir kesimin faydasına kullanılması ihmal dahilindedir.
  • Biyolojik silahların üretilmesine ve insanlığa büyük zararlar verilmesine aracı olabilir.
  • Canlıların gen haritasına yapay şekilde dahil olmayı içermektedir.
  • Genetiği değiştirilmiş organizmaların doğaya zarar verdikleri düşünülmektedir.
  • Canlıların üretimde kullanılması artık madde miktarının artmasına neden olmaktadır.
  • Doğal dengeye müdahale etmek doğanın negatif tepki vermesine neden olabilir.
  • Kontrolden çıktığında ekosistemleri harap edebilir.

Bütün bu zararlar göz önünde bulundurularak biyoteknolojik çalışmalar belirli bir dikkat ve etikle yapılmalıdır. Bu amaçla uluslararası kuruluşların kurulması ve milletlerarası hukukla çalışmaların kontrol altına alınması şarttır.

Leave a Comment