Tercümanlık gerçekten güzel bir meslektir. Dil yeteneğinizi kullanarak tercüme işlerinden para kazanmaya genel olarak tercümanlık diyoruz. Bir de hukuken önemli olan yeminli tercümanlık denilen bir meslek bulunmaktadır. Bu yazıda yeminlik tercüman nasıl olunur detaylı bir şekilde anlatmaya çalışacağız.
Önce yeminli tercümana neden ihtiyaç duyulduğunu söyleyelim. Resmi kurumlara sunulan evrakların tamamı resmi dilde olmayabilir. Bu durumda evrakın tercümesini de sunmak gerekiyor. Ancak sunulacak tercümenin güvenli bir tercüme olması gerekiyor. Bu şart sağlanmazsa evrakta sahtecilik gibi durumlar ortaya çıkabilmektedir.
Bir evrakın veya noter huzurunda edilmiş bir beyanın güvenirliğini sağlamak için tercüme sürecinde yer alan noter onaylı tercümanlara yeminli tercüman denmektedir.
Yeminlik tercümanlık başvurusu yapmadan önce şartları sağlayıp sağlamadığınızı kontrol etmeniz gerekiyor.
Yeminli Tercüman Olma Şartları
Yabancı dili iyi düzeyde bilmek yeminli tercüman olmanın ana şartıdır. Ancak bu her zaman yeterli değildir. Bunu bir belge ile belgelemek de gereklidir.
Yeminli tercüman olma şartları şöyle sıralanabilir:
- Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olmak
- Sabıka kayıtlı olmamak (suç işlememiş olmak)
- Kayıt olunacak noterin bulunduğu il sınırları içerisinde ikamet etmek (ikametgah ile belgelenir.)
- En az lisans mezunu olmak
- Hangi dilin tercümanı olacaksanız o dili iyi bildiğinizi gösterir bir resmi sertifikaya sahip olmak
Yukarıdaki şartları taşıyorsanız yeminli tercümanlık başvurusu yapabilirsiniz. Yeminli tercümanlık için YDS veya benzeri eşdeğer bir sınavdan gerekli notu aldığınızı gösterir bir belge sunmanız gerekecektir. Bu belgeyle dilinizin yeterli olduğuna başvurduğunuz noter karar verecektir.
Tercümanlık yapan kişilerin genellikle mütercim-tercümanlık, yabancı dil ya da yabancı dil öğretmenliği gibi bölümlerden mezun olduğunu görmekteyiz. Ancak böyle bir şart bulunmuyor. Dil ile alakalı bir bölüm okunmada da yeminli tercüman olunabilir.
Yeminli Tercümanlık Başvurusu Nasıl Yapılır?
İngilizceyi veya çevirisini yapacağınız dili çok iyi bilseniz de yeminli tercüman olmak için noter tarafından onaylanmanız gerekir. Yani yeminli tercüman noter kaydı gerekir. Bunun için yukarıda söylediğiniz şartları sağlayıp çalışacağınız yerdeki notere bizzat giderek başvuru yapmanız gerekir.
Yeminli tercümanlık başvurusu yapmak oldukça kolaydır. Notere gidip üniversite diplomanızı, dil yeterlilik belgenizi, sabıka kaydınızın olmadığına dair belgeyi ve ikametgah belgenizi sunarak başvurmak yeterlidir.
Başvurunuzun alan noterin onaylayıp onaylamaması onun taktirine bağlıdır. Noterin sizin güvenilir bulması, istenildiğinde ulaşılabilir bulması ve dili bildiğinize ikna olması gerekecektir.
Noter kaydı yaptığınız il sınırları içerisinde tercümanlık yapabilirsiniz. Çünkü noter onayladığı tercümana ulaşabilmek ister. Yabancı uyruklu biri veya dil bilmeyen bir vatandaş geldiği zaman yeminli tercümandan bizzat notere gelerek tercüme yapması istenebilir.
Noter onayı aldıktan sonra artık siz hukuken devletin güvendiği bir tercüman unvanı sayılırsınız. Noter önünde yemin de eder ve yeminli tercümanlık belgenizi alırsınız. Sizin yaptığınız tercümeye mühür vurmanız hukuken tercümenin geçerli olması için önemlidir. Ancak tercümede hata olduğu ortaya çıkarsa sorumluluk da size ait olacaktır.
Hangi noterde yemin ettiyseniz o noterin yeminli tercümanı olursunuz. Onayladığınız evrakı o notere göndermeniz gerekir. Eğer diğer noterlerden de onay almak istiyorsanız diğer noterlere de başvurmanız gerekecektir.
Yeminli ve Yeminsiz Tercüman Arasındaki Fark
Hiçbir şekilde bu süreçlere katılmadan da tercüman olabilirsiniz. Sadece dil bilmek tercüman olmak için aslında yeterlidir. Ancak bu durumda özel ve resmi belgelerin altına imza atma yetkisi yoktur. Resmi bir evrak gerektiğinde yine yeminli tercüman kaşesi gerekecektir.
Evrak çevirilerinin gerektiği durumlarda genellikle evrakın noterden de onaylatılması esastır. Noter tercümeyi onaylamak için üzerinde yeminli tercüman kaşesi olup olmadığına bakacaktır.
Üzerinde yeminli tercüman kaşesi olmayan hiçbir çeviri noter huzurunda geçerli değildir. Hukuken ve resmi olarak geçerlilikte yeminli tercüman şartı aranmaktadır.
Yeminli tercüman olmadığı halde tercüme bürosunda çalışarak çevirileri yapan fakat yeminli tercümana onaylatan tercümanlar olduğunu da biliyoruz. Ancak hem iyi kazanç sağlamak hem de hukuken geçerlilik kazanmak için yeminli tercüman olmak gereklidir.
Yeminli Tercüman Ne Kadar Kazanır? Maaşları Nasıldır?
Yeminli tercümanların para kazanması birçok faktöre bağlıdır. Eğer bir tercüme bürosunda çalışırsanız ilk başta maaşınız çok yüksek olmayacaktır. Kendiniz de bizzat çeviri yaparak yeminli tercümanlık işinden para kazanmaya çalışabilirsiniz. Eğer imkanınız varsa noter işlerinin yoğun olduğu bir tercüme bürosu açarak kendi işinizi kurabilirsiniz.
Yeminli tercümanların ne kadar kazandığı çok değişkenlik gösterir. Çünkü yeminli tercümanlık günümüzde bir ticari faaliyettir. Çalıştığınız bölgede ne kadar iş potansiyeli olması sizin fiyat politikanızı belirler. Rekabet arttıkça çeviri fiyatları da düşer. Böylece kar etmek de daha zor hale gelir.
Genel olarak akıllı tercihler yapan bir noter yeminli tercüman iyi para kazanabilir diyebiliriz. Burada sınırlayıcı konu vakittir. Onayladığınız tercümelerin hukuki sorumluluğunu taşıdığınız için bu çevirileri bizzat yapmaya veya en azından kontrol etmeye ihtiyaç duyacaksınız. Zaman buldukça daha fazla çeviri yapıp daha fazla kazanabilirsiniz.
Ayrıca hangi dilin çevirmeni olduğunuz da kazancınızı etkiler. Örneğin bir Çince çevirinin ücreti İngilizce çeviriye göre daha pahalı olacaktır.
Tercümanlığın en büyük avantajı yarı zamanlı ya da evden de çalışma imkanı olmasıdır. Ancak iyi kazanmak için daha çok çalışan bir tercüman olmanız gerekecektir.