Kimyada en önemli konular nelerdir diye sorsanız bir periyodik tablo iki mol kavramı diyebiliriz. Çünkü periyodik tabloyu anlamadan kimyayı anlayamayız. Mol kavramını bilmeden ise kimyasal hesaplama yapamayız. Bu yazıda mol konusunu anlamıyorum diyenlere yardımcı olmaya çalışacağız.
Önce mol konusu gerçekten zor mu buna değinelim. Ardından anlamıyorum diyenler için mol konusunun temel mantığını aktaralım. Yazının sonunda da konuyu kesin bir şekilde öğrenmenizi sağlayacak bir bilgi sunacağız sizlere.
Mol Kavramı Zor Mu?
Bu söylediğimize belki inanmayacaksınız ancak biz yine de doğruyu söyleyeceğiz. Mol konusu inanın hiç zor değildir. Hatta oldukça da zevklidir. Mantığını bir kere anladığınız zaman ömür boyu bir daha karıştırmazsınız.
Ancak soruyu şu şekilde sorarsak size hak veririz. Mol konusu öğrencilerin zorlandığı bir konu mudur? Evet, genellikle öğrenciler bu konuyla ilk karşılaştıklarında direkt anlamayabiliyor. Bunun temel nedeni konunun mantığı oturmadan karmaşık işlemlerin içerisine girmektir.
Mol kavramı anlaşılmadığı zaman molarite, molar derişim gibi kavramlar da anlaşılmaz. Doğal olarak hepsi birden karmaşık gelecektir. O yüzden bu kavramın ne olduğunu anlamak kimya bilgisi açısından çok ama çok temeldir.
Hiç bilmeyenler için mol konusunun temelini özetleyelim. Bu özeti hallederseniz bundan sonrası çok kolay olacaktır.
Mol Kavramı Nasıl Anlaşılır?
Mol nedir bilirsek konuyu da rahat anlarız. Öncelikle size şunu söyleyelim. Bir su molekülü ne kadar kütleye sahiptir?
H2O formülüne sahip bir su molekülünde 2 hidrojen atomu ve 1 oksijen atomu bulunmaktadır. Bunu neredeyse hepimiz biliyoruz. Peki bir tane su molekülünün kütlesi nedir dersek ne cevap verirsiniz?
Muhtemelen Oksijenin kütle numarası 16, hidrojenin kütle numarası 1 diye 16 + 2×1 = 18 dersiniz. Peki sizce bu 18 nedir? Gram mı, kilogram mı, ton mu?
Bir su molekülünün kütlesi o kadar düşüktür ki gram ya da kg ile ölçmek çok zordur. Su molekülünün kütlesi 18 akb (atomik kütle birimi) şeklindedir. Bunun nedeni içerisinde toplam proton ve nötron sayısının 18 olmasıdır.
Bilim insanları akb ile uğraşmak yerine gramla çalışmak istemişlerdir. Çünkü kimyasal hesaplamalarda biz en küçük gram kullanabiliriz. Bunun için de 1 akb yani 1 proton ya da nötronun kütlesiyle gramı kıyaslamışlardır.
Bu da şu sonucu çıkarmıştır. 6,02.1023 tane akb 1 grama denk gelmektedir. 6,02.1023 sayısına Avagadro Sayısı denmiştir.
1 Mol Ne Demektir?
1 mol demek Avagadro sayısı kadar tanecik demektir. Örneğin 1 mol su demek Avagadro sayısı kadar su molekülü demektir.
- 1 su molekülünün kütlesi = 18 akb
- 1 mol suyun kütlesi = 18 gram
1 mol gördüğünüz her yere avagadro sayısı kadar diye ekleyebilirsiniz. Mol ifadesinin temel amacı atomik kütle birimi (akb) yerine gram kullanmaktır.
Mol kavramının temel mantığı budur. Bu mantığı çok iyi oturtursanız gerisini rahatlıkla yapabilirsiniz. Son olarak sizinle iki kaynak paylaşacağız. Bunlardan birinde mol kavramı konusunun üzerinden geçeceksiniz. Diğerinden de mol kavramıyla ilgili sorulan çok sayıda basit soruyu cevaplayarak konuyu tamamen anlayacaksınız.
Çalışılacak kaynaklar:
Şu iki çalışmayı sırayla gerçekleştirin. Sabırlı bir şekilde okuyun. Konuyu anlamama ihtimaliniz pek kalmayacaktır. Mol kavramını iyi anladıktan sonra kimyaya bakış açınız değişecektir.