Nüfusun Dağılışını Etkileyen Doğal Faktörler

Bildiğiniz gibi nüfus dünyada eşit dağılmamıştır. Bazı yerlerde diğer yerlere göre daha yoğun nüfus bulunmaktadır. Ayrıca bölgeden bölgeye nüfus özellikleri de farklılık göstermektedir. Nüfusun dağılışını etkileyen faktörler doğal faktörler ve beşeri faktörler olarak ikiye ayrılır. Bu yazıda nüfusun dağılışını etkileyen doğal faktörler üzerinde duracağız.

Doğal faktörler doğada kendiliğinden var olan faktörlerdir. Bu faktörler insanlar tarafından belirlenmez yani insanlardan bağımsızdır. Nüfusun dağılışını etkileyen başlıca doğal faktörler şöyle sıralanabilir:

  1. Yer şekilleri
  2. İklim
  3. Bitki örtüsü
  4. Su kaynakları
  5. Toprak yapısı

Bunların dışında bazı diğer küçük ayrıntıları ekleyebiliriz. Ancak nüfusun dağılışını etkileyen başlıca doğal faktörler yukarıda saydığımız 5 etmendir.

Bu konu 5. sınıf müfredatında karşımıza çıktığı gibi 7. sınıf ve daha sonraki yıllarımızda da aynı şekilde karşımıza çıkmaktadır. Bu nedenle bu etkenleri iyi öğrenmek gereklidir.

Nüfusun dağılışını etkileyen doğal faktörler

Nüfusun Dağılışını Etkileyen Doğal Etkenler (Özet)

Yukarıda sıraladığımız doğal etkenleri (faktörleri) kısaca görelim.

Yer şekilleri: Nüfusun büyük bir bölümü engebenin az olduğu yerlerde toplanmıştır. Dağlık alanlarda nüfus yoğunluğu oldukça düşüktür. Ayrıca yükselti de önemli bir etmendir. Yükseltinin 500 metreden fazla olduğu yerlerde nüfus daha azdır.

İklim: İklim birçok etmeni etkilemektedir. Bu nedenle iklimin nüfusa etkisi oldukça fazladır. İklimde sıcaklık ve yağış en önemli faktörlerdir. Yağışın çok az olduğu veya yağışın çok fazla olduğu bölgelerde nüfus azdır. Örneğin Amazon havzası yağışlı bir iklime sahip olduğu için seyrek nüfusludur. Ya da Sibirya çok soğuk olduğu için bu bölgede nüfus azdır. Nüfusun büyük bölümü ılıman iklimlerde toplanmıştır.

Bitki örtüsü: Hayvanların beslenmesi başta olmak üzere tarım gibi konuları da etkileyen doğal bitki örtüsü nüfusun dağılışını önemli derecede etkiler. Bitki örtüsünün verimli olduğu alanlar daha yoğun nüfusludur.

Su kaynakları: Su yaşamın temelidir. Suyun olmadığı yerde hem insanlar kullanmak için su bulamaz hem de birçok ekonomik faaliyet aksar. Bu nedenle tarihten günümüze kadar su kaynakları nüfusu etkilemiştir. Günümüzde suyun taşınması mümkün hale gelse de yine de su kaynaklarına yakın yerler daha yoğun nüfusludur.

Toprak yapısı: Toprak yapısı en çok tarımsal faaliyetleri etkilemektedir. Toprağın verimsiz olduğu bölgelerde kırsal nüfus azalmıştır. Bunun yanına bir de otlak alanları ekleyebiliriz. Doğal otlakların olduğu alanlar hayvancılık nedeniyle nüfusun yoğunlaştığı yerler haline gelmiştir.

Bu faktörler Türkiye’de de nüfusun dağılışını etkilemiştir. Bu etmenlerin etkisi bölgeden bölgeye farklılık gösterebilir. Ancak ülkemizde nüfusun dağılışını etkileyen doğal faktörler hangileridir dendiğinde yukarıda saydığımız 5 maddeyi rahatlıkla sıralayabiliriz.

Leave a Comment