Tiyatronun Yapı Unsurları

Tiyatro sahne sanatı denince ilk akla gelen türdür. Buna karşın modern anlamda tiyatro edebiyatımıza Tanzimat Dönemi ile birlikte girmiştir. Onun öncesinde geleneksel Türk tiyatrosu vardır. Bu yazıda modern tiyatroyu oluşturan unsurlar üzerinde duracağız. Tiyatronun yapı unsurları nelerdir açıklamalarıyla öğreneceğiz. Önce liste halinde görelim.

Tiyatronun yapı unsurları şöyle sıralanabilir:

  1. Dramatik örgü
  2. Yer
  3. Zaman
  4. Çatışma
  5. Kişiler

MEB müfredatına göre tiyatronun yapı unsurları bunlardır. Bu unsurlar bir araya gelerek tiyatro sanatını ortaya çıkarır.

Tiyatronun yapı unsurları

Tiyatronun Yapı Unsurları Nelerdir? (Açıklamalarıyla)

Yukarıda değindiğimiz gibi tiyatronun yapı unsurları 5 tanedir. Bunları açıklayalım.

Dramatik Örgü: Tiyatro eserinde olay örgüsüne denir. Eserdeki her bir olay bütün örgünün bir parçasıdır. Her olayda amaç seyirciye belirli bir iletiyi vermektir. Dramatik örgüde bir temel çatışma bir de yan çatışmalar vardır. Bu çatışmadan doğan olaylar neden ve sonuç ilişkisi içerisinde verilir. Dramatik örgünün kurulmasında perdenin açılıp kapanması, sahne ve dekor kullanılması da oldukça önemlidir.

Yer (Mekân): Tiyatroda dramatik örgü içerisinde yer alan olaylar bir mekanda geçmek zorundadır. Canlandırılan olaylar sahnede bir mekan algısı içerisinde verilir. Yer algısı sahnedeki dekorla sağlanır. Sahnede kullanılan malzeme ve aygıtların tamamı dekoru oluşturmaktadır. Ayrıca çeşitli aksesuarlarla dekor zenginleştirilir ve yer algısı geliştirilir. Dramatik örgü içerisinde yer yani mekanın da önemli bir işlevi vardır. Yer, zaman ve olaylar ilişki içerisindedir.

Zaman: Olayların yeri olduğu gibi zamanı da vardır. Sahneden olaylar zaman algısıyla birlikte verilir. Genellikle perdeler art arda kronolojik sıra ile verilir. Zaman algısını seyirciye hissettirmek için bazen dekorlardan yararlanılır.

Çatışma: Dramatik örgünün gelişmesi için olmazsa olmaz unsurlardan biri de çatışmadır. Kişiler arasındaki iç ve dış mücadeleler çatışmaları oluşturur. Çatışmalar sayesinde olayları ve kişileri daha gerçekçi algılayabiliriz. Seyirciye verilmek istenen mesaj çatışmalar çerçevesinde verilir. Kişiler arasındaki sosyal seviye, ekonomik koşullar, karakter, eğitim ve kültür gibi unsurlardaki farklılıklar çatışmayı doğuran etmenlerdir.

Kişiler: Tiyatroda bütün olayların özneleri vardır. İşte bu özneler birer kişidir. Olaylar kişilerle var olur ve yine kişiler aracılığıyla izleyiciye aktarılır. Tiyatronun temel öznesi olarak kişiler fiziksel, psikolojik ve toplumsal çeşitli özellikleriyle birlikte verilir. Kişilerin taşıdıkları özellikler çatışmaları ve dramatik örgüyü geliştirir.

Milli Eğitim Bakanlığı müfredatı çerçevesinde tiyatronun yapı unsurlarını 9. sınıf seviyesine uygun olarak anlattık. Aklınıza takılan soruları yorum bölümünde paylaşabilirsiniz.

Leave a Comment